Kategoriler
Borsa Piyasası

Borsa Nasıl Yorumlanır?

Borsa da yatırım yapmaktan korkuyorsanız yalnız değilsiniz. Yanlış sözler ve yatırımcıların halka açık hikayeleri zengin ya da ortalama yatırımcının gerçeğini çarpıtmaktır.

Borsa hakkında biraz daha bilgi edinildiğinde ve borsanın nasıl çalıştığını anladığınızda muhtemelen düşündüğünüz kadar korkutucu olmadığını ve uygulanabilir bir yatırım olduğunu göreceksiniz.

Borsa Nedir?

Bir hisse senedi satın aldığınızda, şirketi bir bölümünü ya da bir parçasını satın alırsınız. Bir şirket büyümek istediğinde hisse çıkarır. Bu, şirketin değerinin ne kadar olacağına ve kaç hisse ihraç edildiğine bağlı olarak hisse fiyatının belirlendiği bir halka arz (IPO) vasıtasıyla yapılır.

Hisse senetleri, Borsa İstanbul (BIST) gibi bir borsada işlem görmeye devam ederken, şirket işini büyütmek için halka arz ettiği kısımdan pay alır.

Yatırımcı ve şirket yatırımcıları borsada hisse senedi satın alıp satmaya devam edebilirler, ancak şirketin kendisi artık bu tür ticaretten para alamaz. Şirket sadece halka arzdan para alabilir. Bu işin şirket kısmı peki yatırım yapan kesim tarafından işler nasıl işler?

Neden Pay Satıyorsunuz?

Her borsa işlemi için bir alıcı ve bir satıcı olmalıdır. 100 hisse senedi satın aldığınızda (“adet” olarak anılır) bunu size başkasının satmış olması gerekir. Alıcı ya da satıcı, fiyatı yukarıya veya aşağıya doğru iterek diğerinden daha agresif olabilir.

Borsada fiyatlar düştüğünde, satıcılar daha düşük fiyata satmaya razı olduklarından daha agresif olurlar. Alıcılar ise aynı zamanda daha ürkek olurlar ve buda düşük fiyatlarda satın almak için istekli olmalarına sebep olur. Fiyat, alıcıların girdiği noktaya ulaşıncaya ve fiyatını yükseltmek için daha agresif ve daha yüksek fiyatlarla satın almak için istekli oluncaya kadar fiyat düşmeye devam edecektir.

Her yatırımcının sektörü farklı olduğu için yatırımcıların ortak gündemi yok, bu da tüccarları farklı zamanlarda hisse satmaya yöneltebilir.

Bir yatırımcı, önemli miktarda fiyat artışı gösteren ve bu karın içine kilitlenip nakit çıkışı satan hisse tutabilir. Bir başka tüccar, şu an için sattığı stoktan daha yüksek bir fiyatla alım yapmış olabilir, bu da taciri kaybetme pozisyonuna sokar. Bu tüccar kaybın daha da büyümesini önlemek için satabilir.

Yatırımcılar ve tüccarlar da hisse senedi satabilirler, çünkü hisse senetlerinin araştırmalarına dayanarak aşağı ineceğine inanıyor olabilirler.

Özetle

Hisse senetleri nakit yaratmak için şirketler tarafından verilir ve borsada işlem görmeye devam eder.

Genel stoklar uzun vadede yükselir ve bu da hisseleri cazip hale getirir. Kar payı (gelir), kar potansiyeli ve oy hakları gibi ek avantajlar da vardır. Bununla birlikte, hisse senetleri fiyatları da düşmekte, bu nedenle yatırımcılar genellikle geniş bir hisse senedi yatırımı yapmayı tercih etmektedirler. Bu da sermayelerinin küçük bir yüzdesini riske attıkları anlamına gelir.

İşlemleri tamamlamak için mevcut hacimlerin yeterli olduğu varsayılarak hisse senetleri satın alınabilir veya satılabilir; bu da yatırımcıların kayıplarını kesebilir veya istedikleri zaman kar elde edebileceği anlamına gelir.

Kategoriler
Borsa Piyasası

Yeni Başlayanlar için 12 Borsa Kitabı Tavsiyesi

Borsayı öğrenmeye başlamanın belki de en eğlenceli yollarından biri kuşkusuz ki kitaplardır. Eğer daha önce bu konularda okuma yapmadıysanız, borsa kitaplarının karmaşık sayılara bürünmüş matematik kitapları olduğunu düşünebilirsiniz. Fakat durum sandığınızdan çok daha farklıdır.

Hisse senedi ticaretine yıllarını veren ve piyasada aktif yatırım yapan birçok kişinin hayranlık duyduğu bazı otoriteler, yazdıkları kitaplarda eğrisiyle doğrusuyla borsayı anlatıyorlar. Yaptıkları şey, ‘şu hisse senedi alınır, bu alınmaz; analiz böyle yapılır, şöyle yapılmaz’ anlayışından uzak bir şekilde tecrübeleri ve yaşanmışlıklarıyla anlaşılır bir dille biraz da hikaye tadında adeta balık vermiyorlar, balık tutmayı öğretiyorlar. Bununla da kalmayıp, görünmezi gösteriyorlar.

Şimdiye kadar pek çok borsa kitabı yazıldı fakat aşağıdaki listede tüm zamanların en iyilerini, yatırımcıların en çok tavsiye ettiği kitapları bulacaksınız. Bu kitapları okuduğunuzda sadece onların aktardıklarıyla bilgileriniz sınırlanmayacak, borsa yatırımlarında kendi stratejilerinizi yaratma fırsatı da bulacaksınız.

Küçük bir not daha eklemek gerekiyor. Borsa hakkında hiçbir bilginiz olmasa dahi bu kitapları okuyabilir ve temel bilgiler edinebilirsiniz. Listede yer alan borsa kitapları neyin, ne olduğunu, nereden başlamak gerektiğini size öğretmek için var.

1. Kazanmayı Öğren
Yazar: Peter Lynch

Kazanmayı Öğren

Mc Donald’s, Nike, Pepsi veya Coca-cola şirketlerini bilmeyen yoktur. En az bir tanesinden bir hamburger yemiş, içecek içmiş ya da ayakkabı almışsınızdır. Peki ya hisse senedi? İşte bu noktada Peter Lynch, basit bir dille “Kazanmayı Öğren” diyor ve borsada kazanmayı öğretiyor. Kitapta borsa piyasasının nasıl yorumlanacağı, gazetelerde finans köşelerinde yazan haberlerin bizlere neler söylediği gibi birçok bilgiye yer veriyor.

2. Warren Buffett Tarzı
Yazar: Robert G. Hagstrom Jr.

Warren Buffett Tarzı

Warren Buffett milyarlarca dolarlık servetiyle dünyanın en zengin insanları arasında yer alıyor. Onu bizim açımızdan özel yapan şey, aktif bir hisse senedi yatırımcı olması ve servetinin büyük kısmını hisse senedi yatırımlarıyla kazanmış olmasıdır. Onun hakikaten farklı bir tarzı var. Mesela, bilmediğini iddia ettiği teknoloji şirketlerinin hisselerine yatırım yapmıyor. Yatırım kararları alırken koyduğu kırmızı çizgilerine hala sıkı sıkıya bağlı kalmaya devam ediyor. Neredeyse tüm hisse senedi yatırımcıları onun ağzından çıkacak söze bakıyor ve fikirlerine kulak veriyorlar.

Peki, bu kadar saygınlığın kaynağı nereden geliyor? Elbette onun yıllardır değişmeyen yatırım tarzından. Buffett’ın yatırım tarzını da şimdiye kadar en iyi anlatan yazarlardan biri Robert Hagstrom oldu. Time dergisi de aynı fikirde.

3. Sıradan Hisseler Sıradışı Kârlar
Yazar: Philip A. Fisher

Sıradan Hisseler Sıradışı Kârlar

Sıradan Hisseler Sıradışı Karlar’ın yazarı Philip Fisher’ın kitabı dört bölümden oluşuyor. Borsada hisse senedi ne zaman alınır, ne zaman satılır gibi temel bilgilerden tutunda bir yatırımcının yapmaması gereken hatalardan, ders çıkardığı deneyimlerine kadar birçok şeyi kitabında anlatıyor.

4. Borsa’da Tek Başına
Yazar: Peter Lynch

Borsa'da tek başına

Bir başka Peter Lynch kitabı olan Borsa’da Tek Başına’da yazar samimi tavrıyla yeni yatırımcıları piyasaya kazandırıyor. Kitabının ilk bölümüne verdiği “Bir Yatırımcı Doğuyor” başlığı bu açıdan kesinlikle yerinde ve biraz da cüretkar. Fakat kitabın ilerleyen sayfalarında isabetli seçimler, onluk hisseler ve paylaştığı tecrübeleriyle ilk kez borsada yatırım yapacak bir adayın öğrenmek istediği pek çok şeyi veriyor.

5. Bir Borsa Spekülatörünün Anıları
Yazar: Edvin Lefevre

Bir Borsa Spekülatörünün Anıları

Şuna zamana kadar belki de yazılmış en saygın finans kitapları arasında Bir Borsa Spekülatörünün Anıları yer alıyor. 1923 senesinde yazılan kitap, borsanın işleyişi ve borsanın mantığını anlayabilmek adına her yatırımcının en az bir kere hatta altını çizerek okuması gereken önemli bir klasik.

6. Borsa Sihirbazları
Yazar: Jack D. Schwager

Borsa Sihirbazları

Bu iç içe geçmiş, gerçekten de inanılmaz bir kaynak. Yazıldığı dönemde milyonlarca dolar kazanan çağın en önemli yatırımcılarının görüşleri bu kitapta yer alıyor. Dönemin en iyi yatırımcılarının röportajlarından oluşan kitapta, onların nasıl bu kadar başarılı oldukları ve yatırımlarıyla nasıl para kazanabildikleri aktarılıyor.

7. Buffett: Bir Amerikan Kapitalistinin Yükselişi
Yazar: Roger Lowenstein

Buffett: Bir Amerikan Kapitalistinin Yükselişi

Bu kitap, ünlü borsa yatırımcısı Warren Buffett’ın yöntemleri ve stratejilerini ortaya koyuyor. Yatırım yaparken Buffett’ın düşünce tarzını anlamak, yatırım yöntemlerini ve felsefesini öğrenmek için sabır göstermeye niyetliyseniz, bitirdiğinizde bu kitap size kuşkusuz ki muhakkak ödüllendirecektir.

8. Borsayı Yenmek
Yazar: Peter Lynch

Borsayı Yenmek

Borsada yatırım yapmanın belli bir kuralı veya matematiksel bir formülü var mıdır? Siz böyle düşünüyorsanız bile Peter Lynch, sizinle aynı fikirde değil. Borsayı Yenmek kitabında yazar, bilinmesi gereken temel konuları yalın bir dille okuyucularına anlatıyor. Bu kitabı tanımlamak için en iyi kendi söylediği bir sözü hatırlayalım, diyor ki “Firmaların geleceği sadece bilançolarıdan okunabilseydi, matematikçiler ve de muhasebeciler dünyanın en zengin insanları olurdu…”

9. Akıllı Yatırımcı
Yazar: Benjamin Graham

Akıllı Yatırımcı

Benjamin Graham tarafından yazılan Akıllı Yatırımcı kitabı, tüm zamanların yazısal en iyi yatırım kaynağı olarak işaret ediliyor. Günümüzde piyasanın aktif yatırımcıları muhtemelen bu kitabı mutlaka duymuşlardır. Duyulmaması mümkün değil, zira herkes yazılmasının üzerinden yıllar geçmesine rağmen bu kitabı dilinden düşürmüyor. Borsada hisse senedi yatırımı dahil birçok yatırım aracına yönelik birçok bilgi bu kitaptan okuyucuya aktarılıyor.

10. Borsada Rastgele Seyir
Yazar: Burton Malkiel

Borsada Rastgele Seyir

Şu sıralarda onuncu baskını yapan bu kitap, yatırımları için ilk kez portföy oluşturmaya başlayacak herkes için harika bir başlangıç sunuyor. Endeksler, portföy oluşturma, çeşitlendirme ve sabır kavramının değer zaman kavramıyla birleşmesi gibi pek çok kavram ve konu kitapta yer alıyor.

11. Piyasayı Alt Üst Eden Küçük Kitap
Yazar: Joel Greenblatt

Piyasayı Alt Üst Eden Küçük Kitap

Borsaya yatırım yapmanın temel ilkelerinin basit bir dille anlatıldığı bu kitapta, yazar bahsettiği “sihirli yatırım formülünü” paylaşıyor. Kaliteli şirketlerden ucuza hisse senedinin nasıl alınacağı ve büyük paralar kazanırken riskin nasıl minimuma indirilebileceği kitabın konularını oluşturuyor.

12. Yalancının Pokeri
Yazar: Michael Lewis

Yalancının Pokeri

Michael Lewis The Money Culture ve The New New Thing’in de aralarında bulunduğu farkı kitapların yazarıdır. Birleşik Krallık’ta haftalık olarak yayımlanan The Spectator dergisinde ve The New Republic’de kıdemli editörlük de yapmıştır.

Deneyimli yazar klasikleşen Yalancının Pokeri adlı kitabında bizleri 1980’li yıllara, borsanın evi Wall Street’e götürerek, o çarpıcı yılları anlatıyor. Kitabın içi belki de kimseden duymayacağınız en değerli tecrübelerle canlanıyor. Ayrıca Yalancının Pokeri’nin devamı nitelediğinde daha sonraki yıllarda yayımlanan “Büyük Açık Kıyamet Çarkının İçinde” kitabını da okumayı düşünebilirsiniz. Lewis’in Türkçe baskılı “Hızlı Çocuklar Bir Wall Street İsyanı” isimli kitabı da son bir tavsiye olarak burada yer almış olsun.

Yeni başlayanlar için borsa kitabı listesinde mutlaka ki ilginizi çekecek bir kitap bulacaksınız. Kitapların borsa öğrenmek için en etkili kaynaklardan biri olduğunu unutmayın. Son olarak, listede yer alan kitapların büyük kısmı e-kitap formatında satılıyor. Bu şekilde alım yapmak isteyenler için bir dipnot olsun.

Kategoriler
Borsa Piyasası

CNBC’den Jim Cramer’ın genç borsa yatırımcılarına tavsiyeleri

Amerika Birleşik Devletleri’nde yayın yapan ekonomi ve finans kanalı CNBC‘de yaptığı Mad Money isimli finans programıyla tanınan ve büyük bir izleyici kitlesine sahip olan Jim Cramer, programın her fırsatta borsa yatırımına dair tavsiyelerini paylaşıyor.

Jim Cramer’ın sürekli borsadan bahsetme sebebi de aslında kendisinin piyasada aktif bir oyuncu olmasından kaynaklanıyor.

Geçtiğimiz aylarda yayınlanan bir programında Cramer, genç yatırımcılara bazı önerilerde bulundu.

“Birikimlerinizle yatırım yapın”

Cramer, genç yatırımcıların birikimleriyle derhal yatırım yapması gerektiğini tavsiye etti. Genellikle yatırım için bir miktar para biriktiriyoruz ve belirli bir seviyeye gelmesi halinde yatırım yapmaya başlıyoruz. Fakat Cramer, doğrudan yatırıma başlanması gerektiğini tavsiye ediyor.

Mesela, bu hafta 50 lira tasarruf ettiyseniz, birikmesini beklemeden yatırıma başlayabilirsiniz. Öte yandan, bir borsa yatırımcısı olmasından mütevellit olacak ki Cramer, birikimlerin hisse senedi yatırımlarında kullanılması gerektiğini savunuyor. Kendi düşüncesine göre, mevduat hesapları yatırım için eğlenceli değil ve bunun yerine hisse senetleri gibi potansiyel geliri daha yüksek yatırım araçlarına yönelmek gerekiyor.

“Gençseniz risk alın ve erkenden birikime başlayın”

Cramer, genç olan yatırımcıların risk alabileceğini dile getiriyor. Ona göre gençken risk alınsa ve kötü sonuçlansa bile hayatlarının geri kalanında gençlerin bu kötü sonuçları telafi etme imkanı var.

Cramer bu noktada gerçekten haklı. Çünkü yaş ilerledikçe risk alma toleransımız gelecek kaygısı nedeniyle düşüyor ve riski daha düşük yatırım araçlarına yönelmek durumda kalıyoruz.

Elbette sizler yine de çok fazla risk almadan anaparanızın %70’ini koruyabilecek düzeylerde yatırım yapmayı tercih edebilir, geri kalan %30’u biraz daha riskli ve potansiyel geliri yüksek yatırım araçlarıyla değerlendirmeyi düşünebilirsiniz.

Cramer’ın genç yatırımcılara son bir tavsiye daha var. O, birikim yapmaya başlamak için hiçbir zaman erken olmadığını ve erkenden tasarruf ve birikim yapmaya başlanması gerektiğini tavsiye ediyor.

Paranızla yatırım yapan veya yatırım yapmak üzere olan genç bir yatırımcıysanız, ünlü finans programı sunucusu ve aktif yatırımcı Jim Cramer’ın bu yönde verdiği tavsiyeleri değerlendirebilirsiniz.

Kategoriler
Para Durumu

Paradan para nasıl kazanılır?

Paradan para nasıl kazanılır sorusu büyük ihtimalle son yılların cevabı en merak edilen soruları arasında yer alıyor. Zira internet sayesinde her şeye erişebildiğimiz gibi yatırım araçlarına da kolayca erişebiliyoruz.

Yani, internet yatırım yapmayı kolaylaştırıyor. Eskiden elden ele kağıt değiştirilen borsa, şimdi daha ulaşılabilir. Bankalardan açılan yatırım hesaplarıyla bile dev şirketlerden hisse senedi alıp satabiliyoruz.

Paradan para kazanmanın belli başlı yolları ve üstelik anlatmakla bitmeyecek avantajları var. Bu yayın, her birinden bahsedilmek için oluşturuldu.

Soruya cevap bulmaya başlayalım.

Bir Facebook paylaşımı paradan para kazanma yolları hakkında ne öğretebilir?

Sizin de yukarıda görebileceğiniz bir Facebook paylaşımında “paradan para kazanma yolları” diye bir yazı paylaşıldı. Okumak isterseniz, yazının tam hali burada.

Paylaşımda dikkat çeken, kısa ve basit bir cümleme yer alıyor: Kendinizi değil, paranızı çalıştırın. Bakın, bu cümle her ne kadar basit gibi dursa da bizim aradığımız şeyin cevabını veriyor. Diyor ki, paranızı çalıştırın. O halde cevap artık açık, paradan para kazanmanın yolu, parayı çalıştırmaktır.

Para nasıl çalıştırılır?

Paranın çalışma mantığını tıpkı bir mağazada çalışan işçilere benzetebilirsiniz. Buradaki tek fark sizin paranızı yatırım yaparak çalıştıracak olmanızdır. Basit bir örnek vermek uygun olacaktır. Mesela 1000 liranızı aldınız ve faiz kazancı elde edebileceğiniz bir mevduat hesabına koydunuz. 31 günün sonunda 1000 lira size %11,50 faiz oranıyla brüt 9,91 lira kazandırdı ve mevcut bakiyeniz 1009,91 lira oldu. Bakın, paranızı çalıştırdınız, 1000 lira (diyelim ki sizin için çalışan 1000 kişi) size 31 günde 9,91 lira para kazandırdı. Taş atmadınız, kolunuz yorulmadı; paranız size para kazandırdı.

Elbette bu sadece bir örnekti. Faiz %11.50 getiri oranına sahip ama %20, %35 gibi geri oranlarına sahip başka bir yatırım aracıyla parayı çalıştırmış olsaydınız daha yüksek getiri elde edebilirdiniz. Ayrıca sadece 1000 lira diyoruz ama bu bir örnek! Şöyle ki, çalıştıracağınız paranın miktarı ne kadar artarsa daha fazla para sizin için çalışacağından, yani size para kazandıracağından siz de o denli yüksek kazanç elde etmiş olurdunuz.

Daha fazla çalışacak para bulmak için burada tasarruf ve birikim tüyoları işin içine giriyor. Gelirinizden ne kadar çok tasarruf eder, birikim yaparsanız yatırım yapabileceğiniz tutar da o kadar yüksek olacaktır.

Paradan para kazanmak için yapılabilecek yatırımlar

Burada sıklıkla iki yatırım aracı üzerine bilgi veriliyor olabilir ama paradan para kazandıracak yatırımlar için borsa veya forex tek seçenek değildir. Risk algınıza, vade seçeneğine ve getiri beklentinize göre paranızı çalıştırmak için birçok yol vardır. Mesela kısa veya uzun vadede biraz riskli veya anapara korumalı diğer tüm fonları karşılaştırarak kendinize uygun bir fona yatırım yapabilirsiniz.

Uzun vadeli tahviller veya daha kısa vadeli bonolar da yatırım için iyi bir tercih olabilir. Bunun dışında çalıştıracak çok daha fazla paranız varsa kirası getirisi elde edebileceğiniz gayrimenkullerde güzel bir alternatif olabilir.

Sonuç olarak, paradan para nasıl kazanılır sorusunun en esaslı ve kesin cevabı parayı çalıştırmaktır. Paradan ancak yatırım yapılarak çalıştırılabilir. Paranızla nerelere ya da nereye yatırım yapacağınız da tamamen size kalıyor.

Kategoriler
Yatırım Araçları

Viop Hakkında Temel Bilgiler

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB), 5 Nisan 2013 tarihinde Borsa İstanbul (BIST) olarak faaliyet göstermeye başladı. Tek değişiklik isimlerde yapılmadı. İstanbul Altın Borsası (İAB) ile Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası’nın (VOB) tüzel kişiliklerine son verilerek tek bir çatı altında Borsa İstanbul adıyla toplanıldı. Bu yeni tüzel kişilik bünyesinde İzmir’de faaliyet gösteren Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) ile Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) alım – satım platformları birleştirildi. İlk işlem günü de başarılı bir şekilde sonuçlandırılarak 640 milyon 555 bin Türk lirası işlem hacmine ulaştırıldığı Borsa İstanbul duyuruları arasında yer alıyor.

İlgili: Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) Nedir?

VOB ve VİOP birleşmesi 5 Ağustos 2013 tarihinde gerçekleşti. Bu birleşme sonucunda ise ülkemizde işlem gören bütün vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri, BIST VİOP çatısı altında tek bir alım – satım platformunda toplandı.

VİOP piyasası iki yönlü çalışan ve diğer piyasalardan farklı olarak hem fiyat artışlarından hem de fiyat düşüşlerinden yatırımcıya kar sağlama potansiyeli olan bir piyasadır. VİOP’ta alım yaptığınızda “uzun pozisyon” açmış olunur. Buna long pozisyon denir. Uzun pozisyon açıldıktan sonra fiyat yükselirse kâr edilir, fiyat düşerse zarar edilir.

VİOP da hiçbir pozisyonunuz yokken yani alım yapmamışken bile satış yapabilirsiniz. Bu tür bir işlem hisse senedi piyasasındaki açığa satış işlemine benzer. VİOP’ta alım(uzun) pozisyonunuz yokken satış yaptığınızda “kısa pozisyon” yani short pozisyon açmış olunur. Short pozisyon açtığınızda piyasa düşerse kâr edilir, piyasa yükselirse zarar edilir.

VİOP’te işlem yapabilmek için, VOB’ta işlem yapmak için gerekli şartlar aynen korunmuştur. Bunlara değinmek gerekirse; VİOP’ta işlem yapabilmeniz için VİOP üyesi bir aracı kurum veya bankada hesap açtırmanız gerekir. Halihazırda aracı kurumunuz veya bankanız aracılığıyla hisse senedi piyasasında işlem yapabiliyor olmanızVİOP’ta da direkt olarak işlem yapabileceğiniz anlamına gelmemektedir.VİOP’ta işlem yapabilmek için aracı kurumunuzla veya bankanızla ayrıca “türev araçlar çerçeve sözleşmesi” imzalama zorunluluğu vardır.

Kategoriler
Para Durumu

Merkez Bankası Ortakları Kimlerdir?

T.C. Merkez Bankası 11 Haziran 1930 kuruldu. Daha önce Osmanlı Bankası olan T.C. Merkez Bankası, resmi gazetede 30 Haziran 1930 yılında yayınlanan 1715 sayılı kanuna göre 3 Ekim 1931 yılında faaliyete geçti. T.C. Merkez Bankası 113 milyar dolara yakın döviz rezervi ve 21 milyar dolara yakın altın rezervine sahiptir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin para piyasasını yöneten, devletin iktisadi ve parasal müşavirliğini yapan T.C. Merkez Bankası’nın 5 milyar dolara yakın yıllık karı bulunmaktadır.

T.C. Merkez Bankası’nı diğer bankalardan ayıran özelliği ise, 1715 sayılı merkez bankası yasasına göre yönetilmesi ve bağımsız bir yapıya sahip olmasıdır.

Merkezi Ankara’da bulunan bankanın, Ankara dışında İzmir, İstanbul gibi şehirler başta olmak üzere 12 tane daha şubesi bulunmaktadır. Ayrıca yurtdışında da Frankurt, Newyork, Londra ve Tokyoda temsilcileri bulunan T.C. Merkez Bankası yurtdışında da bankayı temsil etmeyi ve büyümesini amaçlamıştır.

T.C. Merkez Bankası Ortakları

250.000 hisseden oluşan, 25.000 TL tazmin edilmiş sermayesi mevcuttur. 30 Aralık 2003 yılında resmi gazetede yayınlanan 5024 sayılı yasaya göre tazmin edilmiş sermaye kalemine yapılan işlem sonucu 46.209TL tutarında enflasyon düzeltmesiyle 4 adet hisse sınıfı oluşmuştur.

A sınfı %55,12 hisse payı devletin hazinesinindir.
B sınıfı %25,74 hisse payı özel bankalarındır.

Bankaların hisse payları:

  • % 19.23 Ziraat Bankası
  • %2.48 Garanti Bankası
  • %2.33 Türkiye İş Bankası
  • %1.11 Halk Bankası
  • %0.55 Yapı Kredi Bankası
  • %0.03 Akbank
  • %0.01 Türkiye Ekonomi Bankası (TEB)

C sınıfı %0.02 hisse payı daha önce Oyak Bank’a aitti, şimdi ise milli bankalar dışında kalan ING Bankası’nındır. D sınıfı % 19.12 hisse payı tüzel kişilere aittir.

Kamuya açıklanmayan bu kişilerden sadece birinin T.C. Merkez Bankası’nın büyük karlar kazanmasına karşılık, tüzel ortaklarına bu karı yansıtmadığından şikayetçi olan Adnan Behar olduğu biliniyor. Kendisi Behar Menkul kıymetlerin sahibidir.

Kategoriler
Borsa Piyasası

Dünya petrol devi ARAMCO’nun halka arzı

Aramco resmi adıyla Saudi Arabian Oil Company, 1933 yılında  Suudi Kral  Abdülaziz İbn-i el-Suud ve ABD Başkanı Franklin Roosevelt ile ortak kuruldu. Dünyanın en büyük petrol ve doğalgaz üretimine sahip olan Aramco’nun 1944 yılında hisselerin tamamını Suudi Arabistan kralı satın aldı.

Suudi Arabista’nın enerji kaynaklarının tamamını yöneten ve ülkenin ekonomisinin %90’ını oluşturan Aramco’nun hisselerinin %5 den az kısmının halka arz edileceğini açıklayan Suudi Arabistan Veliaht Prensi Vekili Muhammed bin Salman halka arz edilecek hisselerin, değerinin de 2 trilyondan fazla olacağını söyledi.

Dünyanın en yüksek günlük verimine sahip olan Aramco, yaklaşık 10 trilyon varil hammadde üretimi yapmaktadır. 266 milyar varillik hammaddeye sahip olan Aramco, dünya petrol rezervinin %15’ni oluşturuyor. 10 trilyon dolar değeri olan, Aramco’nun yıllık karı yaklaşık 285 milyar dolardır.

İlginizi çekebilir: Halka Arz Nedir ve Halka Arz Nasıl Yapılır?

Hisselerinin %1 kadarının  bile halka arz edilmesi dünyanın en büyük halka arzı demek olan Aramco, dünyanın en çok kazanan şirketlerinden ExxonMobil’in 3 katı kadar değere sahiptir. Bu da Aramco hisse senedi fiyatlarının ne kadar değerli olduğunu görmemizi sağlıyor.

Aramco’nun Suudi Arabistan borsanına kayıtlı olacağı ABD piyasasında ise Aramco hisselerinin satılacağı ayrı bir fon kurulması ön görülüyor. Borsaya açılmasıyla şuan ki, en büyük halka arz olan piyasa değeri de yaklaşık 650 milyar dolar olan Aramco’nun Apple’ı geride bırakacağını öngörmek yanlış olmayacaktır.

Dünyanın enerji  devi Aramco geçtiğimiz yıl petrol fiyatlarının düşmesiyle, 98 milyar dolar zarar etmişti.

Aramco’nun şu anda ne zaman halka arz edileceği kesin bilinmiyor olsa da şimdiden çıkan haberlerle dikkatleri üzerine topladığı kuşkusuz bir gerçek.

Kategoriler
Borsa Piyasası

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) Nedir?

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası veya kısaca VİOP, Borsa İstanbul’da işlem gören vadeli işlem ve opsiyon piyasasına konu olan sözleşmelerinin alım ve satımının yapıldığı piyasadır.

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası AŞ, Türkiye’nin ilk özel borsa kuruluşu olarak ortaya çıkmıştır. Alınan gerekli izinlerden sonra 4 Şubat 2005 tarihinde İzmir’de işleme açılmıştır.Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (%25), İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (%18), İzmir Ticaret Borsası(%17), İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş (%6), Koçbank A.Ş (%6), Vakıf Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (%6), Garanti Bankası T.A.Ş (%6), Akbank T.A.Ş (%6), Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşlar Birliği (%6), İMKB Takasbank A.Ş (%3) ve Türkiye sınai ve Kalkınma Bankası A.Ş (%1) kuruluşun hissedarları arasında yer almaktadır. Şirketin ödenmiş sermayesi 9 Milyon TL’dir.

VOB’ da; Endeks (İMKB 100 / İMKB 30), Faiz (DİBS 365 /DİBS 91/GÖSTERGE DİBS), Döviz (Dolar/Euro), Altın, Buğday, Pamuk, Vadeli İşlem Sözleşmeleri işlem görmektedir.

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası 8 ana pazardan oluşmaktadır. Bu pazarlar ise;

  • Döviz vadeli işlem ana pazarı
  • Elektrik vadeli işlem ana pazarı
  • Emtia vadeli işlem ana pazarı
  • Endeks opsiyon ana pazarı
  • Endeks vadeli işlem ana pazarı
  • Kıymetli madenler vadeli işlem ana pazarı
  • Pay opsiyon ana pazarı
  • Pay vadeli işlem ana pazarı

Vadeli İşlem Piyasaları

Vadeli işlem piyasaları tarafların belli bir ürünü belli miktarda, daha önceden belirlenmiş ileri bir tarihte, önceden üzerinde anlaşılmış bir fiyattan alma veya satma konusundaki yükümlülüklerini içeren sözleşmelerin alınıp satıldığı piyasalardır. Vadeli işlem piyasaları üç temel nedenle tercih edilmektedir:

  • Bir ürünün ileri bir tarihteki fiyatı hakkında bilgi edinmek,
  • Spot piyasada yaptığı yatırımı riskten korumak,
  • Kazanç sağlamak amacıyla spekülasyon yapmak.

Finansal piyasalar, gerçekleştirilen alım-satım işlemi sonucunda el değiştiren kıymetlerin vadesine bağlı olarak spot ve türev piyasalar olmak üzere ikiye ayrılır.

  • Spot piyasalar, belli miktarda bir mal veya kıymetin ve bunların karşılığı olan paranın işlemin ardından takas günü el değiştirdiği piyasalardır. İMKB bünyesinde faaliyet gösteren Hisse Senetleri Piyasası ve Tahvil ve Bono Piyasası ile Bankalararası Döviz Piyasası spot piyasalara örnek olarak verilebilir.
  • Türev piyasalar, ilerideki bir tarihte teslimatı veya nakit uzlaşması yapılmak üzere herhangi bir malın veya finansal aracın, bugünden alım satımının yapıldığı piyasalardır. Vadeli piyasalarda işlem gören sözleşmeler spot piyasa işlemlerine göre daha karmaşık ve bu nedenle profesyonel yatırımcıya daha fazla hitap eden ürünlerdir. Özellikle küçük yatırımcıların türev ürünler hakkında yeterince bilgilenmeden işlem yapmaya başlamamaları daha sonra karşılaşılabilecek olumsuz sonuçların önlenmesi açısından yararlıdır.

Vadeli piyasaların özellikleri şunlardır;

– Vadeli işlemler, merkezi bir pazar yeri olmayan ve bankalarla müşterileri veya bankalarla bankalar arasında yapılan işlemlerdir.

– Vadeli sözleşmeler, telefon, faks veya diğer iletişim araçları ile yapılabilir. Herhangi bir şekilde mekân kısıtlaması yoktur.

– Vadeli sözleşmeler, standart sözleşmeler değildir. Sözleşme tarafları, birbirlerini tanıyan ve birbirlerine güvenen kişilerdir. Çünkü vadeli sözleşmelerin yerine getirilmesi, tarafların iyi niyetine bağlıdır.

– Vadeli sözleşmeler, üçüncü kişilere devredilemez. Bunun sonucu olarak vadeli işlem sözleşmelerinin ikincil piyasası yoktur.

– Vadeli sözleşmeler, standart sözleşmeler olmadıklarından, taraflar sözleşme ile ilgili tüm ayrıntılan serbestçe belirleyebilirler.

– Vadeli sözleşmelerde işlemin yapılması için aracıya gerek yoktur. Bu nedenle, aracı kuruluşlara komisyon ödemesi yapılmaz.

– Vadeli sözleşmelerde, sözleşmenin gerçekleşme anına kadar, tarafların birbirlerine ödeme yapmaları söz konusu değildir.

Vadeli piyasalarda işlem saatleri, Pay Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmeleri için 09:10 – 17:40; diğer sözleşmeler için 09:10 – 17:45 saatleri aralığındadır.

Kategoriler
Forex Piyasası

FX Piyasasında Kaldıraçlı İşlem Nedir?

Bir çeşit döviz alım satım işlemi olan forex kaldıraç, bir ülkenin kendi para birim karşılığında farklı ülkelerin para birimlerini alıp satma işlemi olarak nitelendirilmektedir. Forex kaldıraç yöntemi uzun yıllardır döviz değişimlerinin yapıldığı uluslar arası kambiyo piyasalarında gerçekleştirilmektedir. Bunun nedeni kambiyo piyasalarının alım satım esnasında ticari ve yatırım faaliyetlerini tüm riskinden koruması. Daha basit bir şekilde anlatmak gerekirse 1 ABD Doları veya 1 USD = 2 TL kurundan 300 TL karşılığında 150 USD alınması bir Forex işlemi sayılmaktadır. Yatırım amaçlı yapılan döviz alım satım işlemleri Forex kaldıraç sistemiyle birlikte geleneksel yapının dışına çıkarak tüm dünyadaki yatırımcılar tarafından kabul görmüştür.

Forex kaldıraç olarak tanımlanan bu sisteme göre iki ülke parasının birbirine olan değerinin yanı sıra karşılık değeri olan maden, petrol veya emtia gibi kıymetlerin herhangi bir ülke parası değeri oranına göre alım satım yapma işlemlerinde ve yatırımcılarına gösterdikleri teminatın belirli bir katına kadar işlem yapabilme olanağı sunmaktadır.

İlgili yayın: Kaldıraç Nedir? [Kolay Anlatımla Kaldıraç]

Bu oran olduğu ülkeye, şartlara ve ekonomik göstergelere değişkenlik göstermek bazen 1’e 100 bazen 1’e 50 bazen de 12e 400 vermektedir. Forex kaldıraç sistemiyle yatırımcıların ne kazandığı şu şekilde bir örnekle açıklanabilir. Kaldıraç’ın olmadığı bir forex işleminde 1 USD=2 TL den alınabiliyorsa 300TL karşılığında 150 USD satın alabilirsiniz. Döviz satın almalarında geleneksel anlayışla kar etmek için kurun yükselmesi Amerikan dolarının Türk Lirası karşısında değer kazanması beklenir, döviz kuru 2 TL den 2,10 TL yükselirse 150 USD karşılığında 150USDx2,10 = 315 TL yani 15 TL kar etmiş olursunuz.

Forex kaldıraç sisteminde ise 1’e 50 kaldıraç oranıyla işlemi gerçekleştiren kuruluş tarafından yatırımcıya şu şekilde bir teklif sunulur, 1000 TL karşılığında biz size 50.000 TL’lik bir işlem yaptırıp döviz satışı gerçekleştireceğiz normal döviz alım satım işleminden tek bir farkı olacak.

Bu tutar nakit olarak verilmeden kurdaki dalgalanmalardan kaynaklanan bir kar getirisi çıkarsa size ödeme olarak o tutarı yapılacak. Yani vereceğiniz 1000 TL karşılık size 500 USD değil 50.000 TL karşılığı gelen 25.000 USD verilecek. Satım işlemi gerçekleştirildiğinde kurdaki dalgalanmadan kaynaklanan örneğin döviz kuru oranının 2 TL den 2,10 TL ye yükselmesi ile 25.000 USD karşılığı olan 52.500 TL buradan da doğan 2.500 TL’lik bir kar elde etmiş olacaksınız, diğer bir deyişle 1.000 TL’lik bir teminat tutarı karşılığında 2.500 TL kazanç sağlamış olacaksınız şeklinde bir teklif sunuluyor.

Her ne kadar bu işlemler çok cazip olarak gösterilerek çeşitli reklamlarla desteklense de, hedef kitleyi oluşturan sınırlı tasarruflarla oluşturdukları yatırımlarını değerlendirmeye çalışan küçük yatırımcıların kur dalgalanmalarının eksi yönde de hareket etmesinden dolayı çok büyük zararlara uğrayabilmekteler. Bu nedenle kaldıraçlı işlemler forex piyasasında en dikkat edilmesi gereken konulardan bir tanesidir.

Kategoriler
Yatırım Araçları

Basit Anlatımla Kısaca, Repo Nedir?

Repo, kısa vadeli olarak banka tarafından satılan menkul kıymetin belirlenen rakamla vade sonunda banka tarafından geri alınması anlamına gelmektedir. Satıcının elindeki menkul değerlerini belirli bir tarihte ve önceden kararlaştırılmış olan bir fiyat üzerinden geri alım vaadi ile satması repo olarak ifade edilmektedir.

Genelde bu işlemde hazine bonoları ve devlet tahvilleri kullanılmaktadır. Aslında bir yıla kadar yapılabilmesine rağmen genelde kısa vadeli olarak kullanılmakta olan bir yatırım aracıdır. Repo işlemlerine konu olabilecek menkul kıymetler şunlardır; devlet tahvilleri, hazine bonoları, banka bonoları ve banka garantili bonolar, Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresince ihraç edilen borçlanma senetleri ile piyasada veya borsada işlem gören varlığa dayalı menkul kıymet dışındaki diğer borçlanma senetleridir.

Mutlaka okuyun: Repo Türleri Nelerdir? 9 Farklı Repo Türü

Repo işlemini aslında bankalar yapmaktadır. Fakat günlük hayatta bu terimi “repo yapmak” olarak kullansak bile aslında yaptığımız işlem “Ters Repo” dur. Başka bir ifadeyle Repo’yu yapan taraf geçici süreyle nakit para ödünç alan, menkul kıymeti temin eden, vade sonunda belli bir faiz vererek sattığı menkul kıymeti geri alan taraftır. Aynı işlemde Ters Repo yapan taraf ise tam tersi şekilde geçici bir süreyle nakit para temin eden, menkul kıymeti alan, vadesi dolan işlem sonunda ise belli bir faiz karşılığında satın aldığı menkul kıymeti geri iade eden taraftır.