Kategoriler
Para Durumu

Merkez Bankası Ortakları Kimlerdir?

T.C. Merkez Bankası 11 Haziran 1930 kuruldu. Daha önce Osmanlı Bankası olan T.C. Merkez Bankası, resmi gazetede 30 Haziran 1930 yılında yayınlanan 1715 sayılı kanuna göre 3 Ekim 1931 yılında faaliyete geçti. T.C. Merkez Bankası 113 milyar dolara yakın döviz rezervi ve 21 milyar dolara yakın altın rezervine sahiptir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin para piyasasını yöneten, devletin iktisadi ve parasal müşavirliğini yapan T.C. Merkez Bankası’nın 5 milyar dolara yakın yıllık karı bulunmaktadır.

T.C. Merkez Bankası’nı diğer bankalardan ayıran özelliği ise, 1715 sayılı merkez bankası yasasına göre yönetilmesi ve bağımsız bir yapıya sahip olmasıdır.

Merkezi Ankara’da bulunan bankanın, Ankara dışında İzmir, İstanbul gibi şehirler başta olmak üzere 12 tane daha şubesi bulunmaktadır. Ayrıca yurtdışında da Frankurt, Newyork, Londra ve Tokyoda temsilcileri bulunan T.C. Merkez Bankası yurtdışında da bankayı temsil etmeyi ve büyümesini amaçlamıştır.

T.C. Merkez Bankası Ortakları

250.000 hisseden oluşan, 25.000 TL tazmin edilmiş sermayesi mevcuttur. 30 Aralık 2003 yılında resmi gazetede yayınlanan 5024 sayılı yasaya göre tazmin edilmiş sermaye kalemine yapılan işlem sonucu 46.209TL tutarında enflasyon düzeltmesiyle 4 adet hisse sınıfı oluşmuştur.

A sınfı %55,12 hisse payı devletin hazinesinindir.
B sınıfı %25,74 hisse payı özel bankalarındır.

Bankaların hisse payları:

  • % 19.23 Ziraat Bankası
  • %2.48 Garanti Bankası
  • %2.33 Türkiye İş Bankası
  • %1.11 Halk Bankası
  • %0.55 Yapı Kredi Bankası
  • %0.03 Akbank
  • %0.01 Türkiye Ekonomi Bankası (TEB)

C sınıfı %0.02 hisse payı daha önce Oyak Bank’a aitti, şimdi ise milli bankalar dışında kalan ING Bankası’nındır. D sınıfı % 19.12 hisse payı tüzel kişilere aittir.

Kamuya açıklanmayan bu kişilerden sadece birinin T.C. Merkez Bankası’nın büyük karlar kazanmasına karşılık, tüzel ortaklarına bu karı yansıtmadığından şikayetçi olan Adnan Behar olduğu biliniyor. Kendisi Behar Menkul kıymetlerin sahibidir.

Kategoriler
Borsa Piyasası

Dünya petrol devi ARAMCO’nun halka arzı

Aramco resmi adıyla Saudi Arabian Oil Company, 1933 yılında  Suudi Kral  Abdülaziz İbn-i el-Suud ve ABD Başkanı Franklin Roosevelt ile ortak kuruldu. Dünyanın en büyük petrol ve doğalgaz üretimine sahip olan Aramco’nun 1944 yılında hisselerin tamamını Suudi Arabistan kralı satın aldı.

Suudi Arabista’nın enerji kaynaklarının tamamını yöneten ve ülkenin ekonomisinin %90’ını oluşturan Aramco’nun hisselerinin %5 den az kısmının halka arz edileceğini açıklayan Suudi Arabistan Veliaht Prensi Vekili Muhammed bin Salman halka arz edilecek hisselerin, değerinin de 2 trilyondan fazla olacağını söyledi.

Dünyanın en yüksek günlük verimine sahip olan Aramco, yaklaşık 10 trilyon varil hammadde üretimi yapmaktadır. 266 milyar varillik hammaddeye sahip olan Aramco, dünya petrol rezervinin %15’ni oluşturuyor. 10 trilyon dolar değeri olan, Aramco’nun yıllık karı yaklaşık 285 milyar dolardır.

İlginizi çekebilir: Halka Arz Nedir ve Halka Arz Nasıl Yapılır?

Hisselerinin %1 kadarının  bile halka arz edilmesi dünyanın en büyük halka arzı demek olan Aramco, dünyanın en çok kazanan şirketlerinden ExxonMobil’in 3 katı kadar değere sahiptir. Bu da Aramco hisse senedi fiyatlarının ne kadar değerli olduğunu görmemizi sağlıyor.

Aramco’nun Suudi Arabistan borsanına kayıtlı olacağı ABD piyasasında ise Aramco hisselerinin satılacağı ayrı bir fon kurulması ön görülüyor. Borsaya açılmasıyla şuan ki, en büyük halka arz olan piyasa değeri de yaklaşık 650 milyar dolar olan Aramco’nun Apple’ı geride bırakacağını öngörmek yanlış olmayacaktır.

Dünyanın enerji  devi Aramco geçtiğimiz yıl petrol fiyatlarının düşmesiyle, 98 milyar dolar zarar etmişti.

Aramco’nun şu anda ne zaman halka arz edileceği kesin bilinmiyor olsa da şimdiden çıkan haberlerle dikkatleri üzerine topladığı kuşkusuz bir gerçek.

Kategoriler
Borsa Piyasası

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) Nedir?

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası veya kısaca VİOP, Borsa İstanbul’da işlem gören vadeli işlem ve opsiyon piyasasına konu olan sözleşmelerinin alım ve satımının yapıldığı piyasadır.

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası AŞ, Türkiye’nin ilk özel borsa kuruluşu olarak ortaya çıkmıştır. Alınan gerekli izinlerden sonra 4 Şubat 2005 tarihinde İzmir’de işleme açılmıştır.Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (%25), İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (%18), İzmir Ticaret Borsası(%17), İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş (%6), Koçbank A.Ş (%6), Vakıf Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (%6), Garanti Bankası T.A.Ş (%6), Akbank T.A.Ş (%6), Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşlar Birliği (%6), İMKB Takasbank A.Ş (%3) ve Türkiye sınai ve Kalkınma Bankası A.Ş (%1) kuruluşun hissedarları arasında yer almaktadır. Şirketin ödenmiş sermayesi 9 Milyon TL’dir.

VOB’ da; Endeks (İMKB 100 / İMKB 30), Faiz (DİBS 365 /DİBS 91/GÖSTERGE DİBS), Döviz (Dolar/Euro), Altın, Buğday, Pamuk, Vadeli İşlem Sözleşmeleri işlem görmektedir.

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası 8 ana pazardan oluşmaktadır. Bu pazarlar ise;

  • Döviz vadeli işlem ana pazarı
  • Elektrik vadeli işlem ana pazarı
  • Emtia vadeli işlem ana pazarı
  • Endeks opsiyon ana pazarı
  • Endeks vadeli işlem ana pazarı
  • Kıymetli madenler vadeli işlem ana pazarı
  • Pay opsiyon ana pazarı
  • Pay vadeli işlem ana pazarı

Vadeli İşlem Piyasaları

Vadeli işlem piyasaları tarafların belli bir ürünü belli miktarda, daha önceden belirlenmiş ileri bir tarihte, önceden üzerinde anlaşılmış bir fiyattan alma veya satma konusundaki yükümlülüklerini içeren sözleşmelerin alınıp satıldığı piyasalardır. Vadeli işlem piyasaları üç temel nedenle tercih edilmektedir:

  • Bir ürünün ileri bir tarihteki fiyatı hakkında bilgi edinmek,
  • Spot piyasada yaptığı yatırımı riskten korumak,
  • Kazanç sağlamak amacıyla spekülasyon yapmak.

Finansal piyasalar, gerçekleştirilen alım-satım işlemi sonucunda el değiştiren kıymetlerin vadesine bağlı olarak spot ve türev piyasalar olmak üzere ikiye ayrılır.

  • Spot piyasalar, belli miktarda bir mal veya kıymetin ve bunların karşılığı olan paranın işlemin ardından takas günü el değiştirdiği piyasalardır. İMKB bünyesinde faaliyet gösteren Hisse Senetleri Piyasası ve Tahvil ve Bono Piyasası ile Bankalararası Döviz Piyasası spot piyasalara örnek olarak verilebilir.
  • Türev piyasalar, ilerideki bir tarihte teslimatı veya nakit uzlaşması yapılmak üzere herhangi bir malın veya finansal aracın, bugünden alım satımının yapıldığı piyasalardır. Vadeli piyasalarda işlem gören sözleşmeler spot piyasa işlemlerine göre daha karmaşık ve bu nedenle profesyonel yatırımcıya daha fazla hitap eden ürünlerdir. Özellikle küçük yatırımcıların türev ürünler hakkında yeterince bilgilenmeden işlem yapmaya başlamamaları daha sonra karşılaşılabilecek olumsuz sonuçların önlenmesi açısından yararlıdır.

Vadeli piyasaların özellikleri şunlardır;

– Vadeli işlemler, merkezi bir pazar yeri olmayan ve bankalarla müşterileri veya bankalarla bankalar arasında yapılan işlemlerdir.

– Vadeli sözleşmeler, telefon, faks veya diğer iletişim araçları ile yapılabilir. Herhangi bir şekilde mekân kısıtlaması yoktur.

– Vadeli sözleşmeler, standart sözleşmeler değildir. Sözleşme tarafları, birbirlerini tanıyan ve birbirlerine güvenen kişilerdir. Çünkü vadeli sözleşmelerin yerine getirilmesi, tarafların iyi niyetine bağlıdır.

– Vadeli sözleşmeler, üçüncü kişilere devredilemez. Bunun sonucu olarak vadeli işlem sözleşmelerinin ikincil piyasası yoktur.

– Vadeli sözleşmeler, standart sözleşmeler olmadıklarından, taraflar sözleşme ile ilgili tüm ayrıntılan serbestçe belirleyebilirler.

– Vadeli sözleşmelerde işlemin yapılması için aracıya gerek yoktur. Bu nedenle, aracı kuruluşlara komisyon ödemesi yapılmaz.

– Vadeli sözleşmelerde, sözleşmenin gerçekleşme anına kadar, tarafların birbirlerine ödeme yapmaları söz konusu değildir.

Vadeli piyasalarda işlem saatleri, Pay Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmeleri için 09:10 – 17:40; diğer sözleşmeler için 09:10 – 17:45 saatleri aralığındadır.

Kategoriler
Forex Piyasası

FX Piyasasında Kaldıraçlı İşlem Nedir?

Bir çeşit döviz alım satım işlemi olan forex kaldıraç, bir ülkenin kendi para birim karşılığında farklı ülkelerin para birimlerini alıp satma işlemi olarak nitelendirilmektedir. Forex kaldıraç yöntemi uzun yıllardır döviz değişimlerinin yapıldığı uluslar arası kambiyo piyasalarında gerçekleştirilmektedir. Bunun nedeni kambiyo piyasalarının alım satım esnasında ticari ve yatırım faaliyetlerini tüm riskinden koruması. Daha basit bir şekilde anlatmak gerekirse 1 ABD Doları veya 1 USD = 2 TL kurundan 300 TL karşılığında 150 USD alınması bir Forex işlemi sayılmaktadır. Yatırım amaçlı yapılan döviz alım satım işlemleri Forex kaldıraç sistemiyle birlikte geleneksel yapının dışına çıkarak tüm dünyadaki yatırımcılar tarafından kabul görmüştür.

Forex kaldıraç olarak tanımlanan bu sisteme göre iki ülke parasının birbirine olan değerinin yanı sıra karşılık değeri olan maden, petrol veya emtia gibi kıymetlerin herhangi bir ülke parası değeri oranına göre alım satım yapma işlemlerinde ve yatırımcılarına gösterdikleri teminatın belirli bir katına kadar işlem yapabilme olanağı sunmaktadır.

İlgili yayın: Kaldıraç Nedir? [Kolay Anlatımla Kaldıraç]

Bu oran olduğu ülkeye, şartlara ve ekonomik göstergelere değişkenlik göstermek bazen 1’e 100 bazen 1’e 50 bazen de 12e 400 vermektedir. Forex kaldıraç sistemiyle yatırımcıların ne kazandığı şu şekilde bir örnekle açıklanabilir. Kaldıraç’ın olmadığı bir forex işleminde 1 USD=2 TL den alınabiliyorsa 300TL karşılığında 150 USD satın alabilirsiniz. Döviz satın almalarında geleneksel anlayışla kar etmek için kurun yükselmesi Amerikan dolarının Türk Lirası karşısında değer kazanması beklenir, döviz kuru 2 TL den 2,10 TL yükselirse 150 USD karşılığında 150USDx2,10 = 315 TL yani 15 TL kar etmiş olursunuz.

Forex kaldıraç sisteminde ise 1’e 50 kaldıraç oranıyla işlemi gerçekleştiren kuruluş tarafından yatırımcıya şu şekilde bir teklif sunulur, 1000 TL karşılığında biz size 50.000 TL’lik bir işlem yaptırıp döviz satışı gerçekleştireceğiz normal döviz alım satım işleminden tek bir farkı olacak.

Bu tutar nakit olarak verilmeden kurdaki dalgalanmalardan kaynaklanan bir kar getirisi çıkarsa size ödeme olarak o tutarı yapılacak. Yani vereceğiniz 1000 TL karşılık size 500 USD değil 50.000 TL karşılığı gelen 25.000 USD verilecek. Satım işlemi gerçekleştirildiğinde kurdaki dalgalanmadan kaynaklanan örneğin döviz kuru oranının 2 TL den 2,10 TL ye yükselmesi ile 25.000 USD karşılığı olan 52.500 TL buradan da doğan 2.500 TL’lik bir kar elde etmiş olacaksınız, diğer bir deyişle 1.000 TL’lik bir teminat tutarı karşılığında 2.500 TL kazanç sağlamış olacaksınız şeklinde bir teklif sunuluyor.

Her ne kadar bu işlemler çok cazip olarak gösterilerek çeşitli reklamlarla desteklense de, hedef kitleyi oluşturan sınırlı tasarruflarla oluşturdukları yatırımlarını değerlendirmeye çalışan küçük yatırımcıların kur dalgalanmalarının eksi yönde de hareket etmesinden dolayı çok büyük zararlara uğrayabilmekteler. Bu nedenle kaldıraçlı işlemler forex piyasasında en dikkat edilmesi gereken konulardan bir tanesidir.

Kategoriler
Yatırım Araçları

Basit Anlatımla Kısaca, Repo Nedir?

Repo, kısa vadeli olarak banka tarafından satılan menkul kıymetin belirlenen rakamla vade sonunda banka tarafından geri alınması anlamına gelmektedir. Satıcının elindeki menkul değerlerini belirli bir tarihte ve önceden kararlaştırılmış olan bir fiyat üzerinden geri alım vaadi ile satması repo olarak ifade edilmektedir.

Genelde bu işlemde hazine bonoları ve devlet tahvilleri kullanılmaktadır. Aslında bir yıla kadar yapılabilmesine rağmen genelde kısa vadeli olarak kullanılmakta olan bir yatırım aracıdır. Repo işlemlerine konu olabilecek menkul kıymetler şunlardır; devlet tahvilleri, hazine bonoları, banka bonoları ve banka garantili bonolar, Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresince ihraç edilen borçlanma senetleri ile piyasada veya borsada işlem gören varlığa dayalı menkul kıymet dışındaki diğer borçlanma senetleridir.

Mutlaka okuyun: Repo Türleri Nelerdir? 9 Farklı Repo Türü

Repo işlemini aslında bankalar yapmaktadır. Fakat günlük hayatta bu terimi “repo yapmak” olarak kullansak bile aslında yaptığımız işlem “Ters Repo” dur. Başka bir ifadeyle Repo’yu yapan taraf geçici süreyle nakit para ödünç alan, menkul kıymeti temin eden, vade sonunda belli bir faiz vererek sattığı menkul kıymeti geri alan taraftır. Aynı işlemde Ters Repo yapan taraf ise tam tersi şekilde geçici bir süreyle nakit para temin eden, menkul kıymeti alan, vadesi dolan işlem sonunda ise belli bir faiz karşılığında satın aldığı menkul kıymeti geri iade eden taraftır.

Kategoriler
Emtia Borsası

Emtia Nedir? Emtia Ürünleri Nelerdir?

Emtia, ticarete konu olabilen yani alınıp satılabilen her şey demektir. Yani ham petrol, altın, gümüş, bakır, kurşun, platin, buğday, mısır, soya fasulyesi, pamuk, kahve, şeker, kömür gibi kendinden daha değerli bir başka ürünün oluşumunda ham madde veya ara madde olarak yer alan, değeri tüketici tarafından belirlenen, benzersiz ve çok fazla miktarda ve ticarete konu olabilecek maden, mineral, enerji, gıda, tarım, hayvancılık ve emisyon ürünlerine vb. her şeye emtia denilmektedir.

Emtia Mallarının alım-satım işlemlerinin gerçekleştirildiği piyasaya ise Emtia Borsası denilir.

Emtialar özellikle finansal kriz dönemlerinde yatırımcılar için güvenli bir liman vazifesi görmektedir. Ekonomik krizler, politik belirsizlikler gibi durumlarda dövizlerle işlem yapmak son derece risklidir. Yatırımcılar da bu dönemlerde ve faiz getirisinin düşük olduğu dönemlerde, daha güvenli gördükleri emtialara yönelirler. Emtia fiyatları, kolay tahmin edilebilir ve hangi faktörlerden etkilendikleri bellidir. Faiz getirileri yoktur ve yalnızca fiyatlarında meydana gelen değişikliklere göre kazanç getirirler. Portföylerde risk dengesinin sağlanması adına da, son derece güvenilir yatırım araçlarıdır.

Günümüzde hemen hemen her mal türünün ticareti yapılmakta ve bu mal gruplarının bir araya gelip, satıcılarının örgütlenmesi için oluşturulmuş borsalar mevcuttur. En güzel örneğini ülkemizdeki fındık borsası, Almanya’daki çelik borsası gibi örnekleri mevcuttur. Sadece finansal araçlara bağlı kalmak istemeyenler, en ufak bir finans krizinden etkilenmemek için bu tür emtia ticareti ile ilgilenirler. Hatta gelecek vadelere bölünmüş işlemler ile de yani opsiyonel şekilde işlemler yaparak gelecek beklentilerini şekillendirip kazançlarını arttırmaya çalışırlar. Bugün bile halen emtia ticareti en az finansal yatırım araçları kadar tercih edilmekte ve bence reel piyasalar açısından önemi son derece yüksek düzeydedir. Kesinlikle ülkeler borsa, forex gibi araçlardan çok bu ticaret türüne yoğunlaşarak daha hızlı gelişim gösterebilir.

Kategoriler
Forex Piyasası

Forexle para kazanma ama nasıl?

Forex ingilizce kelime anlamıyla Foreign Exchange (Döviz- Yabancı Para Değişimi) sözcüklerinin (FX) kısaltmasıdır. Başka bir değişle döviz alışverişi veya döviz değişikliği anlamında kullanılmaktadır. Dünyadaki en büyük likit piyasası Forex başlığı altında toplanmıştır. Bir para biriminin örneğin; Japon Yeni’nin Amerikan Doları’na karşı değer kazanıp ya da kaybetmesine ilişkin dünya piyasalarında işlem yapma kabiliyetine sahip piyasadır.

Forex’te herkesin uzaktan yakından tanıdığı, bildiği borsa benzeri likidite akışı mevcuttur. Forex piyasası dünyanın en büyük finans piyasası haline gelmiştir. CFD “Contact For Difference” “Fark Sözleşmesi” ürün gruplarında, hisse, emtia ve endeksler olmak üzere tek platformda çeşitli enstrümanlarla yatırım ve işlem yapılabilmektedir. Günümüzde forex; evinde, telefonun da, tabletin de, kısacası internet bağlantısı ve bir miktar teminat mukabili yatırım hesabı açan tüm kullanıcıların parmaklarının ucundadır. Forex yapılan yatırımın büyüklüğüyle doğru orantılı olarak ve risk faktörünün de göz önünde bulundurularak yatırım amaçlı para kazanmak isteyen küçük ve büyük ölçekli yatırımcının uğrak noktası haline gelmiştir.

Forex yatırımcıları, tercihlerine göre çeşitli online işlem yapan forex şirketlerinin sitelerine kayıt yaparak ücretsiz deneme hesabıyla ve değişik yatırım enstrümanlarıyla yatırım yapmanın riskten uzak keyfini çıkarmakta, forex şirketlerinin sağladığı ücretsiz eğitim programlarına katılarak bilinçli yatırımcı haline gelmektedirler. Teknolojinin de hayatımıza olan etkisiyle kolay ulaşılabilirlik, yaygın online forex şirketleri, likidite büyüklüğü ve büyüklüğü açısıyla manipülasyondan uzak olması yönleriyle bakıldığında Forex’le para kazanma kurumsal ve bireysel yatırımcının cazibe merkezi halini almıştır.

Sonuç olarak; Forex piyasasında yatırımcılara sunulan geniş ürün yelpazesi, para, altın, gümüş ve petrolden mısıra, kahve’den dünyada bildiğiniz hisselerin tümü üzerinde işlem yapabilme kabiliyeti, beş gün yirmi dört saat açık olması ve portföyünüze online olarak her an ulaşabilmeniz, kaldıraç faktörüyle birlikte forex piyasalarında yatırılan tutarın belli bir miktar üzerinde işlem yapma fırsatı, maliyetinin düşük olması gibi etkenlere bakıldığında; forex’in günümüzün altın çağı kazançlarından birisi olduğu aşikârdır.

Ülkemizde olduğu gibi her ülkenin sermaye piyasaları belli bir hukuki mevzuat ile yönetilir ve güvence altına alınır. Ülkemizde forex piyasaları 30 Ağustos 2011 tarihi itibariyle Sermaye Piyasası Kurulu tarafından denetlenmekte ve hukuki mevzuat dahilinde yönetilmekte olup, ayrıca; Türkiye’de yapılan forex işlemlerinde müşteri hesaplarının Takasbank’ta saklanması zorunluluğu getirilmiştir. Bu güvence de forex sistemine güvenilirlik ve şeffaflık kazandırmıştır.

Daha fazla yeni yayın için Borsa Forex Nedir anasayfasını ziyaret etmeyi unutmayın.