Kategoriler
Borsa Piyasası

Borsa Nedir? Kavramlar ve Özellikleri

Borsa nedir sorusunu cevaplamadan önce ülkemizdeki borsa tarihiyle ilgili kısa bir girişle yazıya başlamak istiyoruz. Ülkemizin gündemine 1981 yılında giren Sermaye Piyasası, aynı yıl gerçekleştirilen uygulamayla Türkiye’nin ilk Sermaye Piyasası Kanunu yazılmıştır. 1985 yılında ise İstanbul Menkul Kıymetler Borsası şu anki adıyla Borsa İstanbul kurulmuştur fakat borsamızın faaliyete geçmesi 1986 yılında olmuştur. 1986 yılında faaliyetlerine başlayan borsamız, Karaköy’de bulunan merkez binasında hizmet vermiş, ardından İstinye’deki yeni binasına taşınmış 2013 yılında adı Borsa İstanbul olarak değiştirilmiştir.

Şimdi kısa bir tarih bilgisinden sonra borsanın ne olduğunu açıklamaya başlayalım. Borsa, sermaye piyasasının en önemli bileşeninden biridir. Borsaya pazar ya da hisse pazarı da denilebilir. Bireyler ve şirketlerin alım ve satım yapabildiği organize bir pazar olan borsa, belirli kurallar ve yönetmelikler dahilinde işleyen bir pazardır.

Borsa denilince birçok insanın aklına ilk olarak hisse senetleri gelmektedir. Eğer, sizinde aklınıza ilk gelen şey hisse senetleri ise yanılmıyorsunuz. Çünkü borsanın temelinde yatan ve başlamasına sebep olan olgu tam olarak da budur. Fakat, çok geçmeden hisse senetlerinin yanı sıra emtia alım satımları da borsa içerisine girmiştir. Emtialardan kastımız: altın ve gümüş gibi değerli madenler, tarım ürünleri ve petrol gibi enerji ürünleridir. İşte tüm bu ürünlerin alınıp satılabildiği ortak pazara borsa diyoruz. Borsada işlem yapan yatırımcılar önceden belirlenen denetim, kural ve yönetmelikler çerçevesinde bahsettiğimiz ürünlerin alım ve satımlarıyla ilgilenir, para kazanmaya çalışırlar.

Borsa Ekonomik İşlevleri ve Kavramlar

Borsa nedir?
Borsa nedir?

Bizim de bazen sürekli hem eleştirdiğimiz hemde dilimizden düşüremediğimiz borsa nasıl oynanır terimine ithafen sizce, borsanın spekülatörlere hizmet eden bir kumarhane olduğunu söyleyebilir miyiz?

Bu soruya cevabını ne olacak bilmiyoruz ama biz buna katılmıyoruz. Borsa oynama veya benzeri kelimeleri zaman zaman yazılarımızda kullansak da borsanın oynanan bir şey olduğunu hiçbir zaman söylemeyeceğiz. Hatta borsaya oyun gözüyle bakan her yatırımcı adayının ciddiyetini bir kere daha sorgulamasını tavsiye ediyoruz. Biz her ne kadar borsa nasıl oynanır gibi kalıpları yazılarımızda kullanıyor olsak da buna kalıplaşmış bir cümle olarak bakmanız gerekiyor. Sözgelimi, spekülatif niteliğini bir yere koyarsak borsa parayla oynan bir kumarhane değildir. Bu sebeple borsa nedir ne değildir anlayabilmeniz adına ekonomiye sağladığı bazı işlevleri bilmeniz de fayda var. Merak etmeyin kısa tutacağız ve özetler halinde yazacağız. Bunun en büyük artısı tam anlamıyla bu pazarın ne ifade ettiğini anlamanız olacaktır.

Güvence: Pek çok şirketin hayalleri arasında yer alan borsaya açılma düşüncesi sanıldığı kadar kolay değildir. Her şirketin menkul kıymeti borsada kabul görmez. Bir şirketin menkul kıymetlerinin borsaya alınabilmesi için devlet güvencesi veya herhangi bir başka kurumca garanti altında olması gerekir.

Likidite: Menkul kıymetlerin nakit paraya çevrilebilmesine likidite adını veriyoruz. Borsalar bizlerin elindeki menkul kıymetlerin en kolay paraya çevirebildiğimiz yerlerdir.

Ölçümleme: Borsaların ekonomik işlevleri arasında yer alan barometre sayesinde bir ülkenin ekonomik durumu çok rahat bir şekilde izlenebilmektedir. Bu sebeple borsalar makro ekonomik verileri de bize gösterirler. Ülke içerisinde yaşanan herhangi bir toplumsal büyük olay sonrası borsanın değer kaybetmesi veya açıklanan olumlu ekonomik verilerden dolayı borsanın değer kazanması bu işlevin en büyük örneğidir.

Tek Fiyat Oluşturma: Borsalar, tek fiyatı oluşturarak bütün alıcı ve satıcıları tek çatı altında toplama işlevi görür ve Borsa bültenlerini takip eden küçük birikim ve sermaye sahipleriyse böylece fiyatlar konusunda eşitliğe sahip olur.

Mobilite: Kısaca mobiliteye hareketlilik diyoruz. Borsa açısından bu kavrama da sermaye hareketliliği olarak bakabiliriz. Ekonomide bir sektör içinde şirketler diğer şirketlere göre daha hızlı bir gelişme kat ederse sermaye yönü bu şirketlere yönelir. Böylece, paraya çevrilmek adına pazara sürülen menkul kıymetlerin değeri düşerek gelir oranı başka bir değişle temettü verimi artış gösterir ve sürekli olarak yüksek kazancı seçenek olan gören yatırımcılar bu menkul kıymetleri edinirler.

Şimdiye kadar sizlere yazmış olduğumuz içerikten borsanın ne olduğunu anlamış olduğunuzu düşünüyoruz. Tam anlamıyla borsayı öğrenebilmenizi istediğimiz için şimdi de var olan borsa türlerine bir bakacağız. Yapıldıkları iş konumlarına göre adlandırılan çeşitli borsalar vardır. Bunları kısaca sizlere anlatmak istiyoruz.

  • Menkul Kıymet Borsaları
  • Vadeli İşlem (Futures) Borsaları
  • Seçmeli İşlem (Opsiyon) Borsaları
  • Altın ve Kıymetli Madenler Borsası

Menkul Kıymet borsaları için Borsa İstanbul’u örnek olarak gösterebiliriz. Vadeli İşlem Borsaları’nda fark olarak ileri bir zaman dilimi kullanılır. Örneğin, Futures Borsalarından aldığınız herhangi bir emtia gelecek bir tarihte teslim edilmek üzere alınmış olur. Bu tarz borsalar adından da anlaşabileceği üzere vadeli işlemler gerçekleştirilen borsalardır.

Borsada Yatırım İşlemleri

Buraya kadar borsa konusunda pek çok detay bilgiyi öğrendik. Önemli diğer bir konu da borsada yatırım işlemlerinin nasıl yapıldığıyla ilgilidir. Biz size gelecek yayınlarımızda bunları örneklerle ve daha detaylı bir şekilde anlatacak olsak da kısa bir giriş yapalım.

Borsa, alıcı ve satıcıların fiziki olarak bir araya gelmedikleri alım ve satım pazarlarıdır. Bunun yerine bu işlemleri sizin talimatlarınızla gerçekleştiren aracı kurumlar (brokerlar) yer almaktadır. Bankalar bu konuda en iyi örnek olacaktır. Borsaya yatırım yapmaya başlamak için herhangi bir bankanın internet şubesini, mobil uygulamasını ya da ATM’sini bile kullanmanızla kolaylıkla işlem gerçekleştirebiliyorsunuz. Elbette, farklı aracı kurumları da tercih edebilirsiniz.

Temel olarak borsada yapmanız gereken şey; ucuz fiyattan mal alıp fiyatı yükselince satmak olmalıdır. Ancak bu şekilde kar elde edilebilir. Borsada fiyatların düşmesi veya yükselmesinin birçok sebebi vardır. Kimileri şans gözüyle bakabilir, evet hayatta şansa her zaman yer vardır ama genellikle fiyat dalgalanmalarının her zaman gözle görülebilir, duyulabilir bir somut sebebi vardır. Bunu güzel bir örnek açıklayalım. Mesela, bir medya grubu şirketinin başka bir medya şirketini satın alması hisse fiyatlarının yükselmesine sebep olabilir. Diğer açıdan bakacak olursak, 10 yılı aşkın süredir istikrarlı olan bir şirketin baş yöneticisinin istifa etmesi şirketin hisse fiyatlarını düşürebilir. Bu durumu basit bir örnekle anlatmaya çalıştık fakat makro ekonomik veriler gibi apayrı sebeplerde vardır.

Borsada Kazanan Bir Yatırımcı Nasıl Olunur?

Son olarak sizlere borsa piyasasında nasıl kazanan başarılı bir yatırımcı olacağınıza ilişkin tavsiyelerde bulunacağız. Öncelikle borsayı ve borsa işlemlerini en temelinden öğrenin. Çok geçmeden borsa haberleri ve tek analizleri takip ederek, işin içine girmeye çalışın. Piyasaya ait olan tüm araçları öğrenin ve fiyat dalgalanmalarını izleyin. Borsada manipülasyon olgusunu kavramaya çalışın ve hisse senedi gibi mallar üzerinden yapılan her tavsiyeye kulak asmayın.

Kazanmak için acele etmeyin, bir süre sadece öğrenme hevesinde olun. Borsayı baştan sona öğrendiğinizde zaten neyin nasıl yapılacağı konusunda da pratik bilgilere sahip olursunuz. Biz borsaforexnedir.com ekibi olarak her koşulda sizleri borsa konusunda bilgilendirmeye devam edeceğiz. Belirli zamanlarda yapacağımız analizleri takip ederek, gerekiyorsa bizlere sorularınızı iletebilirsiniz. Bunun dışında eğitimsel olarak zaten her manada sizlere yazılar yazmaya devam edeceğiz.

Yazımızda sizlere borsa nedir gibi temel bir sorunun cevabını vermeye çalıştık. Yazı biraz uzun fakat eğer sıkılıp ya da bunalıp atlama yaparak okuduysanız en başından bir kere daha okumanızı öneriyoruz. Çünkü gerçekten sorunun temel cevabını sizlere açıklamalar ve yerinde örneklerle aktarmaya çalıştık. Yazımızı baştan sona okuyan okurlarımıza da ayrıca teşekkür ediyoruz. Borsa konusundaki yorumlarınızı veya sorularınızı bizlere ulaştırmaktan çekinmeyin. Sorularınıza her zaman olduğu gibi öncelik tanıyıp, gün içerisinde cevaplamaya çalışıyoruz.

“Borsa Nedir? Kavramlar ve Özellikleri” için 7 yanıt

Borsa kavramı konusunda güzel bir yazı olmuş. Borsa her zaman kazandırıyor işi bilen yatırımcılar borsadan para kazanmaya devam edecekler. Borsayı iyi kötü bilmeyeninde öğrenmesi gerekiyor.

Borsa piyasasında işlem yapmaya başlamadan önce borsa kavramlarını iyi öğrenmek gerekiyor. Daha genel borsa kavramları olabilirdi. Yinede başlangıç için fena değil.

Borsayı kavramlarla öğrenmek yerine pratikle öğrenmek daha mantıklı. Kavramların hemen hepsi çok gerekli değil.

Yorumlar kapatıldı.