Kategoriler
Borsa Piyasası

Borsa Nasıl Yorumlanır?

Borsa da yatırım yapmaktan korkuyorsanız yalnız değilsiniz. Yanlış sözler ve yatırımcıların halka açık hikayeleri zengin ya da ortalama yatırımcının gerçeğini çarpıtmaktır.

Borsa hakkında biraz daha bilgi edinildiğinde ve borsanın nasıl çalıştığını anladığınızda muhtemelen düşündüğünüz kadar korkutucu olmadığını ve uygulanabilir bir yatırım olduğunu göreceksiniz.

Borsa Nedir?

Bir hisse senedi satın aldığınızda, şirketi bir bölümünü ya da bir parçasını satın alırsınız. Bir şirket büyümek istediğinde hisse çıkarır. Bu, şirketin değerinin ne kadar olacağına ve kaç hisse ihraç edildiğine bağlı olarak hisse fiyatının belirlendiği bir halka arz (IPO) vasıtasıyla yapılır.

Hisse senetleri, Borsa İstanbul (BIST) gibi bir borsada işlem görmeye devam ederken, şirket işini büyütmek için halka arz ettiği kısımdan pay alır.

Yatırımcı ve şirket yatırımcıları borsada hisse senedi satın alıp satmaya devam edebilirler, ancak şirketin kendisi artık bu tür ticaretten para alamaz. Şirket sadece halka arzdan para alabilir. Bu işin şirket kısmı peki yatırım yapan kesim tarafından işler nasıl işler?

Neden Pay Satıyorsunuz?

Her borsa işlemi için bir alıcı ve bir satıcı olmalıdır. 100 hisse senedi satın aldığınızda (“adet” olarak anılır) bunu size başkasının satmış olması gerekir. Alıcı ya da satıcı, fiyatı yukarıya veya aşağıya doğru iterek diğerinden daha agresif olabilir.

Borsada fiyatlar düştüğünde, satıcılar daha düşük fiyata satmaya razı olduklarından daha agresif olurlar. Alıcılar ise aynı zamanda daha ürkek olurlar ve buda düşük fiyatlarda satın almak için istekli olmalarına sebep olur. Fiyat, alıcıların girdiği noktaya ulaşıncaya ve fiyatını yükseltmek için daha agresif ve daha yüksek fiyatlarla satın almak için istekli oluncaya kadar fiyat düşmeye devam edecektir.

Her yatırımcının sektörü farklı olduğu için yatırımcıların ortak gündemi yok, bu da tüccarları farklı zamanlarda hisse satmaya yöneltebilir.

Bir yatırımcı, önemli miktarda fiyat artışı gösteren ve bu karın içine kilitlenip nakit çıkışı satan hisse tutabilir. Bir başka tüccar, şu an için sattığı stoktan daha yüksek bir fiyatla alım yapmış olabilir, bu da taciri kaybetme pozisyonuna sokar. Bu tüccar kaybın daha da büyümesini önlemek için satabilir.

Yatırımcılar ve tüccarlar da hisse senedi satabilirler, çünkü hisse senetlerinin araştırmalarına dayanarak aşağı ineceğine inanıyor olabilirler.

Özetle

Hisse senetleri nakit yaratmak için şirketler tarafından verilir ve borsada işlem görmeye devam eder.

Genel stoklar uzun vadede yükselir ve bu da hisseleri cazip hale getirir. Kar payı (gelir), kar potansiyeli ve oy hakları gibi ek avantajlar da vardır. Bununla birlikte, hisse senetleri fiyatları da düşmekte, bu nedenle yatırımcılar genellikle geniş bir hisse senedi yatırımı yapmayı tercih etmektedirler. Bu da sermayelerinin küçük bir yüzdesini riske attıkları anlamına gelir.

İşlemleri tamamlamak için mevcut hacimlerin yeterli olduğu varsayılarak hisse senetleri satın alınabilir veya satılabilir; bu da yatırımcıların kayıplarını kesebilir veya istedikleri zaman kar elde edebileceği anlamına gelir.

Kategoriler
Borsa Piyasası

Yeni Başlayanlar için 12 Borsa Kitabı Tavsiyesi

Borsayı öğrenmeye başlamanın belki de en eğlenceli yollarından biri kuşkusuz ki kitaplardır. Eğer daha önce bu konularda okuma yapmadıysanız, borsa kitaplarının karmaşık sayılara bürünmüş matematik kitapları olduğunu düşünebilirsiniz. Fakat durum sandığınızdan çok daha farklıdır.

Hisse senedi ticaretine yıllarını veren ve piyasada aktif yatırım yapan birçok kişinin hayranlık duyduğu bazı otoriteler, yazdıkları kitaplarda eğrisiyle doğrusuyla borsayı anlatıyorlar. Yaptıkları şey, ‘şu hisse senedi alınır, bu alınmaz; analiz böyle yapılır, şöyle yapılmaz’ anlayışından uzak bir şekilde tecrübeleri ve yaşanmışlıklarıyla anlaşılır bir dille biraz da hikaye tadında adeta balık vermiyorlar, balık tutmayı öğretiyorlar. Bununla da kalmayıp, görünmezi gösteriyorlar.

Şimdiye kadar pek çok borsa kitabı yazıldı fakat aşağıdaki listede tüm zamanların en iyilerini, yatırımcıların en çok tavsiye ettiği kitapları bulacaksınız. Bu kitapları okuduğunuzda sadece onların aktardıklarıyla bilgileriniz sınırlanmayacak, borsa yatırımlarında kendi stratejilerinizi yaratma fırsatı da bulacaksınız.

Küçük bir not daha eklemek gerekiyor. Borsa hakkında hiçbir bilginiz olmasa dahi bu kitapları okuyabilir ve temel bilgiler edinebilirsiniz. Listede yer alan borsa kitapları neyin, ne olduğunu, nereden başlamak gerektiğini size öğretmek için var.

1. Kazanmayı Öğren
Yazar: Peter Lynch

Kazanmayı Öğren

Mc Donald’s, Nike, Pepsi veya Coca-cola şirketlerini bilmeyen yoktur. En az bir tanesinden bir hamburger yemiş, içecek içmiş ya da ayakkabı almışsınızdır. Peki ya hisse senedi? İşte bu noktada Peter Lynch, basit bir dille “Kazanmayı Öğren” diyor ve borsada kazanmayı öğretiyor. Kitapta borsa piyasasının nasıl yorumlanacağı, gazetelerde finans köşelerinde yazan haberlerin bizlere neler söylediği gibi birçok bilgiye yer veriyor.

2. Warren Buffett Tarzı
Yazar: Robert G. Hagstrom Jr.

Warren Buffett Tarzı

Warren Buffett milyarlarca dolarlık servetiyle dünyanın en zengin insanları arasında yer alıyor. Onu bizim açımızdan özel yapan şey, aktif bir hisse senedi yatırımcı olması ve servetinin büyük kısmını hisse senedi yatırımlarıyla kazanmış olmasıdır. Onun hakikaten farklı bir tarzı var. Mesela, bilmediğini iddia ettiği teknoloji şirketlerinin hisselerine yatırım yapmıyor. Yatırım kararları alırken koyduğu kırmızı çizgilerine hala sıkı sıkıya bağlı kalmaya devam ediyor. Neredeyse tüm hisse senedi yatırımcıları onun ağzından çıkacak söze bakıyor ve fikirlerine kulak veriyorlar.

Peki, bu kadar saygınlığın kaynağı nereden geliyor? Elbette onun yıllardır değişmeyen yatırım tarzından. Buffett’ın yatırım tarzını da şimdiye kadar en iyi anlatan yazarlardan biri Robert Hagstrom oldu. Time dergisi de aynı fikirde.

3. Sıradan Hisseler Sıradışı Kârlar
Yazar: Philip A. Fisher

Sıradan Hisseler Sıradışı Kârlar

Sıradan Hisseler Sıradışı Karlar’ın yazarı Philip Fisher’ın kitabı dört bölümden oluşuyor. Borsada hisse senedi ne zaman alınır, ne zaman satılır gibi temel bilgilerden tutunda bir yatırımcının yapmaması gereken hatalardan, ders çıkardığı deneyimlerine kadar birçok şeyi kitabında anlatıyor.

4. Borsa’da Tek Başına
Yazar: Peter Lynch

Borsa'da tek başına

Bir başka Peter Lynch kitabı olan Borsa’da Tek Başına’da yazar samimi tavrıyla yeni yatırımcıları piyasaya kazandırıyor. Kitabının ilk bölümüne verdiği “Bir Yatırımcı Doğuyor” başlığı bu açıdan kesinlikle yerinde ve biraz da cüretkar. Fakat kitabın ilerleyen sayfalarında isabetli seçimler, onluk hisseler ve paylaştığı tecrübeleriyle ilk kez borsada yatırım yapacak bir adayın öğrenmek istediği pek çok şeyi veriyor.

5. Bir Borsa Spekülatörünün Anıları
Yazar: Edvin Lefevre

Bir Borsa Spekülatörünün Anıları

Şuna zamana kadar belki de yazılmış en saygın finans kitapları arasında Bir Borsa Spekülatörünün Anıları yer alıyor. 1923 senesinde yazılan kitap, borsanın işleyişi ve borsanın mantığını anlayabilmek adına her yatırımcının en az bir kere hatta altını çizerek okuması gereken önemli bir klasik.

6. Borsa Sihirbazları
Yazar: Jack D. Schwager

Borsa Sihirbazları

Bu iç içe geçmiş, gerçekten de inanılmaz bir kaynak. Yazıldığı dönemde milyonlarca dolar kazanan çağın en önemli yatırımcılarının görüşleri bu kitapta yer alıyor. Dönemin en iyi yatırımcılarının röportajlarından oluşan kitapta, onların nasıl bu kadar başarılı oldukları ve yatırımlarıyla nasıl para kazanabildikleri aktarılıyor.

7. Buffett: Bir Amerikan Kapitalistinin Yükselişi
Yazar: Roger Lowenstein

Buffett: Bir Amerikan Kapitalistinin Yükselişi

Bu kitap, ünlü borsa yatırımcısı Warren Buffett’ın yöntemleri ve stratejilerini ortaya koyuyor. Yatırım yaparken Buffett’ın düşünce tarzını anlamak, yatırım yöntemlerini ve felsefesini öğrenmek için sabır göstermeye niyetliyseniz, bitirdiğinizde bu kitap size kuşkusuz ki muhakkak ödüllendirecektir.

8. Borsayı Yenmek
Yazar: Peter Lynch

Borsayı Yenmek

Borsada yatırım yapmanın belli bir kuralı veya matematiksel bir formülü var mıdır? Siz böyle düşünüyorsanız bile Peter Lynch, sizinle aynı fikirde değil. Borsayı Yenmek kitabında yazar, bilinmesi gereken temel konuları yalın bir dille okuyucularına anlatıyor. Bu kitabı tanımlamak için en iyi kendi söylediği bir sözü hatırlayalım, diyor ki “Firmaların geleceği sadece bilançolarıdan okunabilseydi, matematikçiler ve de muhasebeciler dünyanın en zengin insanları olurdu…”

9. Akıllı Yatırımcı
Yazar: Benjamin Graham

Akıllı Yatırımcı

Benjamin Graham tarafından yazılan Akıllı Yatırımcı kitabı, tüm zamanların yazısal en iyi yatırım kaynağı olarak işaret ediliyor. Günümüzde piyasanın aktif yatırımcıları muhtemelen bu kitabı mutlaka duymuşlardır. Duyulmaması mümkün değil, zira herkes yazılmasının üzerinden yıllar geçmesine rağmen bu kitabı dilinden düşürmüyor. Borsada hisse senedi yatırımı dahil birçok yatırım aracına yönelik birçok bilgi bu kitaptan okuyucuya aktarılıyor.

10. Borsada Rastgele Seyir
Yazar: Burton Malkiel

Borsada Rastgele Seyir

Şu sıralarda onuncu baskını yapan bu kitap, yatırımları için ilk kez portföy oluşturmaya başlayacak herkes için harika bir başlangıç sunuyor. Endeksler, portföy oluşturma, çeşitlendirme ve sabır kavramının değer zaman kavramıyla birleşmesi gibi pek çok kavram ve konu kitapta yer alıyor.

11. Piyasayı Alt Üst Eden Küçük Kitap
Yazar: Joel Greenblatt

Piyasayı Alt Üst Eden Küçük Kitap

Borsaya yatırım yapmanın temel ilkelerinin basit bir dille anlatıldığı bu kitapta, yazar bahsettiği “sihirli yatırım formülünü” paylaşıyor. Kaliteli şirketlerden ucuza hisse senedinin nasıl alınacağı ve büyük paralar kazanırken riskin nasıl minimuma indirilebileceği kitabın konularını oluşturuyor.

12. Yalancının Pokeri
Yazar: Michael Lewis

Yalancının Pokeri

Michael Lewis The Money Culture ve The New New Thing’in de aralarında bulunduğu farkı kitapların yazarıdır. Birleşik Krallık’ta haftalık olarak yayımlanan The Spectator dergisinde ve The New Republic’de kıdemli editörlük de yapmıştır.

Deneyimli yazar klasikleşen Yalancının Pokeri adlı kitabında bizleri 1980’li yıllara, borsanın evi Wall Street’e götürerek, o çarpıcı yılları anlatıyor. Kitabın içi belki de kimseden duymayacağınız en değerli tecrübelerle canlanıyor. Ayrıca Yalancının Pokeri’nin devamı nitelediğinde daha sonraki yıllarda yayımlanan “Büyük Açık Kıyamet Çarkının İçinde” kitabını da okumayı düşünebilirsiniz. Lewis’in Türkçe baskılı “Hızlı Çocuklar Bir Wall Street İsyanı” isimli kitabı da son bir tavsiye olarak burada yer almış olsun.

Yeni başlayanlar için borsa kitabı listesinde mutlaka ki ilginizi çekecek bir kitap bulacaksınız. Kitapların borsa öğrenmek için en etkili kaynaklardan biri olduğunu unutmayın. Son olarak, listede yer alan kitapların büyük kısmı e-kitap formatında satılıyor. Bu şekilde alım yapmak isteyenler için bir dipnot olsun.

Kategoriler
Borsa Piyasası

CNBC’den Jim Cramer’ın genç borsa yatırımcılarına tavsiyeleri

Amerika Birleşik Devletleri’nde yayın yapan ekonomi ve finans kanalı CNBC‘de yaptığı Mad Money isimli finans programıyla tanınan ve büyük bir izleyici kitlesine sahip olan Jim Cramer, programın her fırsatta borsa yatırımına dair tavsiyelerini paylaşıyor.

Jim Cramer’ın sürekli borsadan bahsetme sebebi de aslında kendisinin piyasada aktif bir oyuncu olmasından kaynaklanıyor.

Geçtiğimiz aylarda yayınlanan bir programında Cramer, genç yatırımcılara bazı önerilerde bulundu.

“Birikimlerinizle yatırım yapın”

Cramer, genç yatırımcıların birikimleriyle derhal yatırım yapması gerektiğini tavsiye etti. Genellikle yatırım için bir miktar para biriktiriyoruz ve belirli bir seviyeye gelmesi halinde yatırım yapmaya başlıyoruz. Fakat Cramer, doğrudan yatırıma başlanması gerektiğini tavsiye ediyor.

Mesela, bu hafta 50 lira tasarruf ettiyseniz, birikmesini beklemeden yatırıma başlayabilirsiniz. Öte yandan, bir borsa yatırımcısı olmasından mütevellit olacak ki Cramer, birikimlerin hisse senedi yatırımlarında kullanılması gerektiğini savunuyor. Kendi düşüncesine göre, mevduat hesapları yatırım için eğlenceli değil ve bunun yerine hisse senetleri gibi potansiyel geliri daha yüksek yatırım araçlarına yönelmek gerekiyor.

“Gençseniz risk alın ve erkenden birikime başlayın”

Cramer, genç olan yatırımcıların risk alabileceğini dile getiriyor. Ona göre gençken risk alınsa ve kötü sonuçlansa bile hayatlarının geri kalanında gençlerin bu kötü sonuçları telafi etme imkanı var.

Cramer bu noktada gerçekten haklı. Çünkü yaş ilerledikçe risk alma toleransımız gelecek kaygısı nedeniyle düşüyor ve riski daha düşük yatırım araçlarına yönelmek durumda kalıyoruz.

Elbette sizler yine de çok fazla risk almadan anaparanızın %70’ini koruyabilecek düzeylerde yatırım yapmayı tercih edebilir, geri kalan %30’u biraz daha riskli ve potansiyel geliri yüksek yatırım araçlarıyla değerlendirmeyi düşünebilirsiniz.

Cramer’ın genç yatırımcılara son bir tavsiye daha var. O, birikim yapmaya başlamak için hiçbir zaman erken olmadığını ve erkenden tasarruf ve birikim yapmaya başlanması gerektiğini tavsiye ediyor.

Paranızla yatırım yapan veya yatırım yapmak üzere olan genç bir yatırımcıysanız, ünlü finans programı sunucusu ve aktif yatırımcı Jim Cramer’ın bu yönde verdiği tavsiyeleri değerlendirebilirsiniz.

Kategoriler
Borsa Piyasası

Dünya petrol devi ARAMCO’nun halka arzı

Aramco resmi adıyla Saudi Arabian Oil Company, 1933 yılında  Suudi Kral  Abdülaziz İbn-i el-Suud ve ABD Başkanı Franklin Roosevelt ile ortak kuruldu. Dünyanın en büyük petrol ve doğalgaz üretimine sahip olan Aramco’nun 1944 yılında hisselerin tamamını Suudi Arabistan kralı satın aldı.

Suudi Arabista’nın enerji kaynaklarının tamamını yöneten ve ülkenin ekonomisinin %90’ını oluşturan Aramco’nun hisselerinin %5 den az kısmının halka arz edileceğini açıklayan Suudi Arabistan Veliaht Prensi Vekili Muhammed bin Salman halka arz edilecek hisselerin, değerinin de 2 trilyondan fazla olacağını söyledi.

Dünyanın en yüksek günlük verimine sahip olan Aramco, yaklaşık 10 trilyon varil hammadde üretimi yapmaktadır. 266 milyar varillik hammaddeye sahip olan Aramco, dünya petrol rezervinin %15’ni oluşturuyor. 10 trilyon dolar değeri olan, Aramco’nun yıllık karı yaklaşık 285 milyar dolardır.

İlginizi çekebilir: Halka Arz Nedir ve Halka Arz Nasıl Yapılır?

Hisselerinin %1 kadarının  bile halka arz edilmesi dünyanın en büyük halka arzı demek olan Aramco, dünyanın en çok kazanan şirketlerinden ExxonMobil’in 3 katı kadar değere sahiptir. Bu da Aramco hisse senedi fiyatlarının ne kadar değerli olduğunu görmemizi sağlıyor.

Aramco’nun Suudi Arabistan borsanına kayıtlı olacağı ABD piyasasında ise Aramco hisselerinin satılacağı ayrı bir fon kurulması ön görülüyor. Borsaya açılmasıyla şuan ki, en büyük halka arz olan piyasa değeri de yaklaşık 650 milyar dolar olan Aramco’nun Apple’ı geride bırakacağını öngörmek yanlış olmayacaktır.

Dünyanın enerji  devi Aramco geçtiğimiz yıl petrol fiyatlarının düşmesiyle, 98 milyar dolar zarar etmişti.

Aramco’nun şu anda ne zaman halka arz edileceği kesin bilinmiyor olsa da şimdiden çıkan haberlerle dikkatleri üzerine topladığı kuşkusuz bir gerçek.

Kategoriler
Borsa Piyasası

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) Nedir?

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası veya kısaca VİOP, Borsa İstanbul’da işlem gören vadeli işlem ve opsiyon piyasasına konu olan sözleşmelerinin alım ve satımının yapıldığı piyasadır.

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası AŞ, Türkiye’nin ilk özel borsa kuruluşu olarak ortaya çıkmıştır. Alınan gerekli izinlerden sonra 4 Şubat 2005 tarihinde İzmir’de işleme açılmıştır.Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (%25), İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (%18), İzmir Ticaret Borsası(%17), İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş (%6), Koçbank A.Ş (%6), Vakıf Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (%6), Garanti Bankası T.A.Ş (%6), Akbank T.A.Ş (%6), Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşlar Birliği (%6), İMKB Takasbank A.Ş (%3) ve Türkiye sınai ve Kalkınma Bankası A.Ş (%1) kuruluşun hissedarları arasında yer almaktadır. Şirketin ödenmiş sermayesi 9 Milyon TL’dir.

VOB’ da; Endeks (İMKB 100 / İMKB 30), Faiz (DİBS 365 /DİBS 91/GÖSTERGE DİBS), Döviz (Dolar/Euro), Altın, Buğday, Pamuk, Vadeli İşlem Sözleşmeleri işlem görmektedir.

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası 8 ana pazardan oluşmaktadır. Bu pazarlar ise;

  • Döviz vadeli işlem ana pazarı
  • Elektrik vadeli işlem ana pazarı
  • Emtia vadeli işlem ana pazarı
  • Endeks opsiyon ana pazarı
  • Endeks vadeli işlem ana pazarı
  • Kıymetli madenler vadeli işlem ana pazarı
  • Pay opsiyon ana pazarı
  • Pay vadeli işlem ana pazarı

Vadeli İşlem Piyasaları

Vadeli işlem piyasaları tarafların belli bir ürünü belli miktarda, daha önceden belirlenmiş ileri bir tarihte, önceden üzerinde anlaşılmış bir fiyattan alma veya satma konusundaki yükümlülüklerini içeren sözleşmelerin alınıp satıldığı piyasalardır. Vadeli işlem piyasaları üç temel nedenle tercih edilmektedir:

  • Bir ürünün ileri bir tarihteki fiyatı hakkında bilgi edinmek,
  • Spot piyasada yaptığı yatırımı riskten korumak,
  • Kazanç sağlamak amacıyla spekülasyon yapmak.

Finansal piyasalar, gerçekleştirilen alım-satım işlemi sonucunda el değiştiren kıymetlerin vadesine bağlı olarak spot ve türev piyasalar olmak üzere ikiye ayrılır.

  • Spot piyasalar, belli miktarda bir mal veya kıymetin ve bunların karşılığı olan paranın işlemin ardından takas günü el değiştirdiği piyasalardır. İMKB bünyesinde faaliyet gösteren Hisse Senetleri Piyasası ve Tahvil ve Bono Piyasası ile Bankalararası Döviz Piyasası spot piyasalara örnek olarak verilebilir.
  • Türev piyasalar, ilerideki bir tarihte teslimatı veya nakit uzlaşması yapılmak üzere herhangi bir malın veya finansal aracın, bugünden alım satımının yapıldığı piyasalardır. Vadeli piyasalarda işlem gören sözleşmeler spot piyasa işlemlerine göre daha karmaşık ve bu nedenle profesyonel yatırımcıya daha fazla hitap eden ürünlerdir. Özellikle küçük yatırımcıların türev ürünler hakkında yeterince bilgilenmeden işlem yapmaya başlamamaları daha sonra karşılaşılabilecek olumsuz sonuçların önlenmesi açısından yararlıdır.

Vadeli piyasaların özellikleri şunlardır;

– Vadeli işlemler, merkezi bir pazar yeri olmayan ve bankalarla müşterileri veya bankalarla bankalar arasında yapılan işlemlerdir.

– Vadeli sözleşmeler, telefon, faks veya diğer iletişim araçları ile yapılabilir. Herhangi bir şekilde mekân kısıtlaması yoktur.

– Vadeli sözleşmeler, standart sözleşmeler değildir. Sözleşme tarafları, birbirlerini tanıyan ve birbirlerine güvenen kişilerdir. Çünkü vadeli sözleşmelerin yerine getirilmesi, tarafların iyi niyetine bağlıdır.

– Vadeli sözleşmeler, üçüncü kişilere devredilemez. Bunun sonucu olarak vadeli işlem sözleşmelerinin ikincil piyasası yoktur.

– Vadeli sözleşmeler, standart sözleşmeler olmadıklarından, taraflar sözleşme ile ilgili tüm ayrıntılan serbestçe belirleyebilirler.

– Vadeli sözleşmelerde işlemin yapılması için aracıya gerek yoktur. Bu nedenle, aracı kuruluşlara komisyon ödemesi yapılmaz.

– Vadeli sözleşmelerde, sözleşmenin gerçekleşme anına kadar, tarafların birbirlerine ödeme yapmaları söz konusu değildir.

Vadeli piyasalarda işlem saatleri, Pay Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmeleri için 09:10 – 17:40; diğer sözleşmeler için 09:10 – 17:45 saatleri aralığındadır.

Kategoriler
Borsa Piyasası

Borsa Yatırım Fonu Nedir, Nasıl Alınır?

Borsa yatırım fonu (BYF), İngilizce adıyla Exchange Traded Funds (ETF), katılma değerleri menkul kıymet değerlerinde olan, borsa pazarlarında işlem gören yatırım fonudur.

Başka bir tanımıyla ise; Borsa Yatırım Fonu (BYF) bir göstergeyi izleyen, izlediği göstergenin başarımını yatırımcılara aktaran ve marjları borsada işlem gören yatırım fonudur.

Borsa Yatırım fonlarının(BYF) özelliği hisse senetlerinin yüksek likit alınıp satılabilmesini sağlama, yatırım fonlarının riskini dağıtma, yatırım yaptığı piyasaların getirisinden yatırımcının yararlanmasını sağlamadır.

Borsa Yatırım Fonları’nın (BYF) Avantajları

Borsa yatırım fonlarının sağladığı avantaları kısaca şu şekilde özetlemek mümkündür:

  • işlem kolaylığı,
  • riskin dağıtılması,
  • düşük maliyet,
  • şeffaflık,
  • günlük izleme imkanı.

Borsa Yatırım Fonu’nun diğer yatırım fonlarından farkı nedir?

Borsa İstanbul’da hisse sennetleri gibi alıp satılabilir,

Net Aktif değerlerinin gün içinde 15 saniyede 1 kere açıklanması,
(Net Aktif değer gün sonunda ilan edilen son fiyattır)

Portföy tahririn her sabah ilan edilmesi, yatırımcıların portföyleri üzerinde her gün bilgi edinmesini sağlar,

Yönetim ücretinin başka yatırım fonlarına kıyasla düşük olması,

Yatırımcıların isteğiyle fon katılım belgesi tahsisatında, fon içindeki hisse senetlerinin değiştirilmesine olanak sağlamak diğer yatırım fonlarından borsa yatırım fonu ayıran farkları oluşturur.

Borsa Yatırım Fonu Nasıl Alınır?

Borsa İstanbul’da işlem yapma yetkisine sahip olan tüm mutavassıt (aracı) kurumlardan borsa yatırım fonlarının alım, satımı yapılabileceği gibi Sermaye Piyasa Kurulu tarafından belirlenen şartlara uygun bankalar ve sigorta şirketlerinden de alım satım yapılabilir.

Borsa Yatırım Fonu almak için sermaye piyasa kurulu tarafından belirli şartlara uygun bu bankalardan alım satım yapmak için öncelikle yatırım hesabı açtırmanız gerekecektir. Yatırım hesabı açmış olduğunuz bankanın internet şubesine girebilir veya mobil uygulamasını cep telefonunuza indirip bu kanallardan kolaylıkla borsa yatırım fonu alabilir ve satabilirsiniz.

Aracı kurumlardan borsa yatırım fonu alıp satmak içinse herhangi bankadan açmış olduğunuz yatırım hesabı yeterli olacaktır.

Borsa İstanbul bünyesindeki fon piyasasından yatırım fonun aracılığıyla hisse senetlerine yatırım yapabileceğiniz gibi hazine bonosu, altın madenlerine de yatırım yapabilirsiniz.

Borsa İstanbul’da 12 tane borsa yatırım fonu bulunmaktadır.
bunlardan 7’si hisse senetlerine 2’si hazine bonosuna 2’si altın madenlerine ve son olarakda devlet tahvillerine ayrılmıştır. Bunlardan herhangi birini fon alım satım oturum zamanı içerisinde
alabilirsiniz.

Kategoriler
Borsa Piyasası

Temettü Nedir?

Temettü, Türkçe karşılığı ile kar payı anlamına gelmektedir. Temettü, bir yıl içinde işletmenin elde ettiği net dönem karından kanun ile belirlenmiş kısımların çıkarılmasından sonra elde kalan miktardan her bir yatırımcının payına düşen kar miktarıdır. Kısaca yatırımcının riske katlanma neticesinde elde ettiği gelir diye tanımlanabilir.

Temettü üç şekilde dağıtılabilmektedir:

  1. Nakit olarak ödenen temettüler,
  2. Yatırımcının payına düşen temettü tutarının, işletmenin hisse senetleri ile ödenmesi
  3. İki usulün karışımı ile yani bir kısmı nakit bir kısmı hisse senedi ile ödenen temettü

Anonim şirketlerin borsada işlem görmesi halinde temettüler nakit olarak yada yatırımcıya hisse senedi verilerek ödenir. Fakat Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) uygun görürse birinci temettü dağıtımının sadece nakit olarak yapılmasına karar verebilir. Eğer işletmenin hisse senetleri borsada işlem görmüyorsa işletme, birinci temettü dağıtımını nakit olarak yapmak zorundadır.

Temettünün ne şekilde dağıtılacağına tamamen şirket karar vermektedir. Şirketin temettüye karar verebilmesi için yönetim kurulundaki tüm üyelerin oy birliği gerekmektedir. Yönetim kurulunun temettü dağıtım kararının ardından bunun için verilen karar ve tespit edilen tarih SPK onayına sunulur. SPK onayının ardından temettü Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) nda ilan edilir. İlan tarihinde hisseye sahip olan yatırımcı temettüden faydalanabilmektedir.

Anonim şirketler temettü ödemeleri Mayıs ayı sonuna kadar gerçekleşmek zorundadırlar. Herhangi bir şirketin temettü ödemelerindenfaydalanmak için söz konusu şirketin hisse senetlerini temettü ödemeleri başlamadan bir gün önce almak gerekmektedir.

Kategoriler
Borsa Piyasası

Halka Arz Nedir ve Halka Arz Nasıl Yapılır?

Halka arz ya da diğer bir ifade ile halka açılma, bir anonim ortaklığın kaynak gereksinimini karşılamak amacıyla önceden ilan ve bildirim yapmak şartıyla halka bu ortaklığın bir ortağı olması için çağrıda bulunarak gerçekleştirdiği bir doğrudan finansman yöntemidir.

Halka arz, İngilizce’de Initial Public Offering, kısaltılmış haliyle IPO olarak ifade edilir.

Yani ortaklık önceden bilmediği birçok ortağı bünyesine katarak ihtiyacı olduğu finansmanı sağlamaktadır.

Halka Arz Nasıl Yapılır?

Halka arz bildirimi yazılı, sözlü ya da görsel olarak her türlü yoldan yapılabilir. Halka arz kuruluş öncesi yapılabileceği gibi, kuruluş sonrasında da yapılabilmektedir. Fakat henüz tüzel kişiliğini kazanmamış bir ortaklık kuruluş öncesi halka arz yoluna başvuramaz. Halka arz işlemi yapılınca şirket sermaye piyasası mevzuatına tabi olacaktır.

Esas sözleşmenin SPK’ya (Sermaye Piyasası Kurulu) uygun olması gereklidir. Aslında bu yol ile ortaklığın tüzel kişilik kazanıp kazanmadığı ya da ortaklığın esas sözleşmesinin SPK kriterlerine uyup uymadığı yatırımcı tarafından bilinebilmektedir. Ortaklık paylarının borsalar ve diğer örgütlenmiş piyasalarda sürekli işlem görmesi de bir tür halka arz sayılmaktadır.

Halka arz yöntemleri ortaklık tarafından belirlenebilmektedir. Ama genel olarak uygulanan iki yöntem vardır. Bunlar;

  • Ortaklık mevcut sermaye paylarını yatırımcılara çeşitli piyasalar üzerinden satabilir,
  • Sermaye artırımı yoluna giderek mevcut ortakların rüçhan haklarını kısıtlamak suretiyle halka arz yapabilir.

Eğer halka arz daha önce halka arz yapmamış bir ortaklık tarafından yapılırsa buna “Halka açılma”, daha önce halka arz gerçekleştirmiş bir ortaklığın tekrar halka arza gitmesi durumunda ise “İkincil halka arz” adını almaktadır.

Halka arz edilen hisse senetlerinin Borsa’da işlem görebileceği Hisse Senetleri Piyasası (HSP) ve Gelişen İşletmeler Piyasası (GİP) olmak üzere iki piyasa bulunmaktadır.

Kategoriler
Borsa Piyasası

Borsada Yatırım Yapabileceğiniz 4 Araç

Borsalarda; hisse senedi, çeşitli yatırım fonları, tahviller ve bonolar, emtia ürünleri ve dövizler menkul kıymetler olarak tanımlanır ve borsalarda bu menkul kıymetler işlem görmektedir. Yatırımcılar ise bu menkul kıymetlerin alım ve satım işlemleri sırasındaki fiyat farkından dolayı ( arbitraj) kar veya zarar elde ederler.

Öncelikle borsayı tanımlamakla başlamak gerekir. Borsa, belirli kurallara göre organize edilmiş, serbestçe alım-satım işlemleri gerçekleştirilebilen bir tür piyasadır.

Borsalar ve dolayısıyla menkul kıymetler birçok unsurdan etkilenmekte ve fiyatları artıp azalabilmektedir. Bu etkiler kimi zaman borsanın bulunduğu ülkenin ekonomik verileri ya da dış piyasalarda açıklanan veriler, ulusal yada küresel sosyal, politik vb. gelişmeler olabileceği gibi, kimi zaman ise şirket içerisinde yaşanan (hisse senetleri için) durumlar olabilir.

ÖNERİ: Borsa ile nasıl para kazanılır?

Her ülke kendi borsasına sahiptir ancak uluslararası işlemlerin gerçekleştirildiği borsalarda bulunmaktadır ve küresel yada uluslararası borsalar olarak tanımlanırlar. Ayrıca işlem gören yatırım aracına göre özel olan borsalarda bulunmaktadır. Bunlara örnek olarak emtia ticaretinin gerçekleştirildiği, Emtia Borsaları,  döviz ticaretinin gerçekleştirildiği Döviz Borsaları, türev araçlarının ticaretinin  gerçekleştirildiği İMKB, Vadeli Opsiyon Borsası (VOB) ve forex piyasası finans piyasaları gösterilebilir.

Borsada yatırım yapılan araçları, inceleyecek gerekirse;

Borsada Hisse Senedi Yatırımı:  İşletmeler tarafından halka arz edilmiş, bu değerli evraklarını borsaya kayıt ( kote) ettirmiş olanların ve son olarak yalnızca hamiline yazılı olan hisse senetlerinin işlem görebildiği bir borsa çeşididir. Kamuyu Aydınlatma Platformu’nun internet sitesinden, borsada işlem gören şirketlerin, yıllık bilançolarını incelenebilmektedir.Getirisi yüksek olduğu gibi riski de yüksek bir borsa türüdür. Ani iniş ve çıkışlar fazlasıyla yaşanmaktadır.

Borsada Emtia Yatırımı:Emtialar; değerli madenler (altın, gümüş, bakır gibi), enerji kaynakları (ham ve brent petrol, doğalgaz gibi) ve tarımsal ürünler (mısır, buğday, pamuk, portakal suyu, kahve …) gruplara ayrılır. Görüldüğü üzere günlük hayatımızda kullandığımız hemen hemen her şey emtia piyasasının konusuna girmektedir. Hisse senedi borsasına göre daha az iniş ve çıkış yaşanan bu borsa türü daha az riski beraberinde getirdiği için bir çok yatırımcıyı kendine çekmektedir. Fakat bazı olağanüstü durumlarda büyük değer artış yada azalışları görülebilmektedir. ( Kuraklık, deprem, sel vb.) Emtia yatırımları forex piyasası ile ve bankalar yolu ile yapılabilmektedir.

İLGİLİ: Borsada ne alınır, ne satılır?

Borsada Döviz Yatırımı: Dünya da var olan bütün para birimlerinin alınıp satılabildiği bir borsa türüdür. Genellikle işlem gören 7 majör pariteler işlem görürken, yerel yatırımcılar tarafından minör pariteler kullanılır. Bunun dışında egzotik para birimleri de işlem görmektedir. 2 dövizin bir araya gelmesi ile parite oluşur. Majör paritelerde, ekonomik açıdan gelişmiş ülkelerin para birimleri kullanılır. Bu para birimlerinden biri parite üzerinde daha baskın olmalıdır. Örnek vermek gerekirse; EUR/USD paritesinde 2 para birimi de etkili olmasına rağmen dolar daha baskındır. Majör para biriminin dışında kalanlara, minör para birimleri denir. Minör paritenin oluşabilmesi için içinde majör para birimi olması gerekir. USD/TRY veya EUR/TRY örnek olarak verilebilir. Bu borsa türünde kazançlı çıkmak için piyasa çok iyi takip edilmeli ve geleceğe dönük doğru çıkarımlar yapılmalıdır.

Borsada Bono Yatırımı:Bono; vadesi 60 günden az 360 günden fazla olmayan menkul kıymetlerdir. Bonoyu satın alırken üzerinde yazılı olan değerden değil, faizi düşüldükten sonraki kısmını ödeyerek satın alırsınız. Bir nevi faizini peşin tahsil etmiş olursunuz. Borsada en çok hazine bonosu işlem görmektir. Faiz oranları düşükken alım işlemi yapabilirsiniz. Bonoya yatırım yapmak istiyorsanız, bütün özelliklerini bilmelisiniz. Gelecekte değerlenecek, bonolara yatırım yapmalısınız.

Kategoriler
Borsa Piyasası Emtia Borsası Forex Piyasası Para Durumu Yatırım Araçları

Akıllı yatırım nasıl yapılır?

Akıllı yatırım nedir? Herkes aynı cevabı verecektir. ‘Az riski olan, getirisi yüksek her yatırım, akıllı yatırımdır’ diyecektir.

Evet, kesin tanımını yapmak zaten mümkün değil, ama genel hatlarıyla kayıp riskimizi azaltacak ve en yüksek getiriyi sağlayacak her yatırım akıllıca yapılan yatırımdır.

O halde akıllı yatırım nasıl yapılır?  Bu yatırımların adı konmamış ve profesyoneller tarafından bilinen bazı kuralları vardır. Genel olarak ideal yatırım kavramları olarak bilinirler. Yani, yatırım yapıyorsanız; yapacağınız yatırımın ideal kavramlara uygun olması size maksimum faydayı, getiriyi, kazancı sağlayacaktır. Bu kurallardan tek tek bahsedeceğim.

Ülke ve Global Ekonomi. Yapacağınız yatırımın uygunluğu için gerekli en iyi ortamı bulabilmek için yerel ekonomi ve küresel ekonomi verilerini takip edin. İstikrarlı ekonomilerde yapılan her yatırım her zaman daha az risk taşır ve de getirisi yüksek olur. Her şey yolunda gitmezse de en azından mümkün olandan daha az kayıp yaşatır.

Tahmin. Ekonomik verileri baz alarak yapacağınız yatırımın olurunu hesaplayın. İyi ve kötü durumda ne olacak? Getirisi beklentilerinizi karşılıyor mu, riskli mi, risk varsa bu getiriye değer mi? Tahminleriniz önemli.

Vade. Akıllı yatırımlar için vade üzerinde iyi düşünün. Sabırsızsanız kısa vadeli yatırımları tercih edin. Sabretmeyi biliyorsanız, uzun vadeli ama risksiz yatırımları değerlendirin.

Yatırımlarınızı çeşitlendirin. Tek bir yatırıma paranızı bağlamak yerine farklı yatırım seçeneklerini de değerlendirin. Bu yatırım araçlarının kendi içinde de geçerli. Farklı bir değişle şöyle söyleyeyim; örneğin, borsada tek bir hisse senedi alımı yapıyorsanız bu alımı benzer şirketlerle veya akla uygun diğer şirket hissesi alımlarıyla çeşitlendirin. Veya Forex de işlem yapıyorsanız, farklı döviz çiftlerini de alternatif olarak kullanın. Daha geniş açıdan bakarsak, borsa veya forex’in yanına yatırım fonlarını, gayrimenkule yatırımı veya mevduata yatırımı da düşünün. Misalen konuşuyorum… Buradaki amaç olur da işler kötüye giderse, en az hasarla yolunuza devam edebiliyor olmanızdır.

Nakde çevrilebilirlik. Yatırım yaptığınız kıymetlerin kolayca nakde çevrilebilir olması her zaman daha avantajlıdır. Yatırım tercihi yaparken kolay nakde çevrilebilir. Aynı zamanda değerini o an için kaybetmeyecek ve hatta piyasa değerinin üzerinde nakde çevrilebilecek yatırımları tercih etmelisiniz.

Borsa ve forex üzerine yazdığım için genelde bunlar üzerinden örnek veriyorum fakat akıllı yatırım kavramları tüm yatırımlarınız için geçerlidir. Yeter ki, görmesini bilin!