Ana sayfa Borsa Piyasası Hisse Senedi Analizi Nasıl Yapılır?

Hisse Senedi Analizi Nasıl Yapılır?

4

Yazımızda teknik hisse senedi analizi yapılırken uygulamanız gereken bazı tavsiyelerde bulunacağız. Borsaya yatırım yapmak günümüzde oldukça kolaylaşsa da uygun hisse senedini ve doğru şirketi yakalayabilmek de günden güne zorlaşmaktadır.

Çok açık bir şekilde söyleyebiliriz ki; günümüzde, kısa dönemde çok para kazanma devri bitti. Artık, hisse senedi alırken çok daha detaylı analizler, incelemeler ve daha derine araştırmalar yapmak gerekiyor. Birçok kaynakta hisse senedi alımının ne kadar basit bir şekilde alınıp satılabildiğiyle ilgili yazılar yazılıyor, bizde yazacağız fakat gelişi güzel, analiz edilmeden alınan her hissenin muhtemel bir kayıpla sonuçlanacağını biliyoruz.  Bu sebeple hisse senetlerinin nasıl kolayca alınıp satılabildiğini yazmadan önce sizlere samimi bir şekilde mutlaka analiz ve araştırma yapmanız gerektiğini söylemek, anlatmak istiyoruz.

İlk yazmaya başladığımız günden bu yana borsaforexnedir.com olarak, farklı amaçlar için değil yatırım ve yatırımcı adayları için yazdığımızı belirtmek istiyoruz. Her zaman samimi bir yaklaşımla sizlere doğru bilgileri ulaştırmaya devam edeceğiz. Tek amacımız doğru bilgilerin, doğru kişilere ulaşabilmesidir…

Yeni Dönemde Hisse Analizi

Eskiden yıllar öncesinde yatırımcılar hisse senetleri alırken, şirketlerin bir zamanlar oldukça popüler olan sermaye, karlar, satışlar ve ihracat gibi kriterlerini göz önünde bulunduruyorlardı. Günümüzdeyse sadece bu kriterler doğru bir şirket veya hisse senedini ortaya çıkarmaya yetmiyor. Artık, yeni göstergeler arasında yer alan kalemler işaret ediliyor. Bu göstergeleri okuyabilmenin yolu da bilanço analizlerinden geçiyor.

Eğer ki, borsa piyasasına girmeye kararlıysanız ve hisse senedi alım satımı yapmak istiyorsanız mutlaka artık biraz da olsa temel analizler yapmanız gerekiyor. Temel analiz yapmaya başlamanın en iyi yolu şirketlerin dönem sonlarında açıkladığı bilanço ve gelir tablolarını incelemektir. Buna hemen başlayın, ilgilendiğiniz şirketin kaynaklarına ulaşın ve bilanço, gelir tablosu gibi bilgilerini inceleyin. Zamanla pratik kazanarak bu konuda ne kadar fazla bilgi sahibi olmaya başladığınızı kendinizde göreceksiniz. Zaten mantıken sağda solda duyulan veya yükselecek gözüyle hisse senetleri almak, kumar oynamaktan farksız olacaktır. Her zaman söylüyoruz, borsa oynanmaz, borsa şans işi değildir. Borsa analiz ve stratejilerle bütünleşik bir yatırım aracıdır. Bunu aklınızdan çıkarmamalısınız.

Temel Hisse Senedi Analizi Nasıl Yapılır?

Her yatırımcı veya yatırımcı adayı temel hisse analizlerini, şirketlerin hangi bilgilerine bakacağını öğrendikten sonra kolayca yapabilir. Biz, aşağıda bir hissenin teknik analizini yaparken hangi bilgilere bakmanız gerektiğini maddeler halinde sizlere anlatacağız.

Fakat anlatmaya başlamadan önce şu soruyu sizlere sormak istiyoruz.

Bir şirket neden vardır ve bir şirketin genel amacı nedir?

Kendinizce bazı cevaplar vermiş olabilirsiniz ama inanıyoruz ki en temel cevabı büyük bir çoğunluğunuz verdi: Para kazanmak. Evet, bir şirketin temel amacı daima para kazanmaktır. Şirketler tamamen nakit yaratmaya odaklanmışlardır ve bizler, şirketlerin gelir tablosu ve bilançodaki kalemlerden faydalanarak nakit yaratıp yaratmadığını ortaya çıkarmalıyız. Bilanço ve gelir tablosu kalemlerinin tümü birbirleriyle ilişkilidir. Hisse senedi temel analizi yaparken ilk bakmamız gereken nokta şirketin uzun vade içerisinde ana faaliyetlerinden para kazanıp kazanmadığıdır. Diğer hiçbir nokta bir şirketin piyasa değerini bundan daha net gösteremiyor.

Şimdi daha da fazla uzatmadan teknik hisse analizi yaparken dikkat etmemiz gereken maddelere bir bakalım.

Gelir tablosunu okumak için;

Satışlar. Bir şirketin asıl varoluşun sebebinin nakit yaratmak olduğunu söylemiştik. Satışlar, analiz edeceğimiz şirket için en temel göstergedir. Satış yapmış mı yapamamış mı bakmamız gerekiyor. Satış yapmışsa nakit de yaratmış demektir.

Satış Maliyetleri. Ekonomik ortamda satış maliyetlerinin nasıl etkilendiğini gösteren satış maliyetleri kalemidir. Hammadde, amortisman, işçi giderleri ve enerji bu kalem içerisinde yer alır. Bir şirketin satış maliyetlerinin ekonomik ortamlarda nasıl şekil aldığını görebilmemiz için bu kalem oldukça önemlidir.

Faaliyet Giderleri. Bu kalem şirketlerin; yönetim, reklam veya pazarlama vb. gibi giderlerini ortaya koymaktadır. Mesela, bir kriz döneminde şirketlerin reklam giderlerine ayırdıkları bütçeler de sınırlı olacaktır. Bu sebeple önemlidir.

FVAÖK. Bu terim, Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Kar demektir. Yukarıda yazdığımız Satışlar, Satış Maliyeti ve Faaliyet Giderleri toplamıyla FVAÖK’a ulaşılıyor. Şirketlerin faaliyet karlarına amortisman ve kıdem tazminatı karşılıkları eklenerek bulunabiliyor. FVAÖK, şirketlerin ana faaliyetlerinden ne kadar gelir elde ettiğini göstermesinden dolayı oldukça önemlidir. Her ne kadar amortismanlar nakit çıkışı gerektirmese de şirketlerin marjlarında daralma yarattığı için bir maliyet kalemidir. Özellikle yabancı yatırımcıların bu göstergeyi çok yakından takip ettikleri bilinmektedir.

Vergi Öncesi Kar. Verilecek vergi miktarı belli değişkenlerin bir fonksiyonudur. Vergi öncesinde kar miktarına bakılması, ortaya çıkan karı daha net bir şekilde ortaya koyabildiğinden dolayı bu kalemde oldukça önemlidir.

Kar. Gelir tablosunda yer alan en mühim kalemlerden biridir. Her zaman karın nakit demek olmadığı göz önünde bulundurularak, şirketlerin nakit gelirlerini görebilmek için mutlaka FVAÖK incelenmelidir.

Diğer Giderler. Borçlu şirketlerin, borçlarından dolayı meydana gelebilecek kur ve faiz giderlerine bakmak önemlidir. Çünkü, yaşanabilecek ani kur oynaklıkları ve faiz dalgalanmaları şirketlerin tüm faaliyet gelirlerini minimum seviyesine çekebilecek ciddi farklılıklara yol açabilmektedir.

Diğer Gelirler. Yukarıdaki diğer finansman giderleri maddesinde ani kur ve faiz değişikliğinin yaşanabileceğini belirtmiştik. Şirket eğer borçluysa bu değişikliklerde olumsuz yönde etkilenebilir fakat şirketin hazine bonosu, mevduat ve döviz gibi ürünlerde yatırımı bulunuyorsa gelebilecek faiz ve kur farklılık gelirleri de bu kalemde gösterilecektir.

Bilanço okumak için;

Nakit ve Hazır Değerler Kalemi. Nakit miktarını görebilmek adına oldukça önemli olan bu kalem, şirketlerin elinde bulunan nakit, repo, Hazine bonosu, döviz gibi ürünleri gösterir.

Ticari Alacaklar ve Stoklar. Aralarında bağlantılı olan ticari alacak ve stoklar oldukça önemli bir göstergedir. Mesela, satışlarını büyük ölçüde artırmış olan bir şirket vadesini uzatmış olabilir. Bu sebeple hisse analizlerinde mutlaka bu kaleme bakılmalıdır.

Finansal Duran Varlıklar. Bu kalem şirketin nakit değişimlerini görebilme açısından önemlidir. Hisse analizlerinden dikkatle incelenmesi gerekir.

Sabit Duran Varlıklar. Şirketin bina, üretim alanı, teçhizatı gibi varlıklarını gösterir. Bu varlıklardaki artışlar ise şirketin yatırım yaptığına işaret eder.

Kısa Vadeli Ticari Borçlar. Bu kalemde şirketin üretim yapabilmek adına veya satış yapma sebebiyle aldığı hammadde ödemelerini hangi vadede yapacağını görebilmeyi sağlamaktadır.

Uzun Vadeli Borçlar. Genellikle şirketin yaptığı veya yapmakta olacağı yatırımı/yatırımları finanse etmek için aldığı borçları gösteren kalemdir.

Sermaye. Şirketin etkinliklerini sürdürebilmesi açısından gerekli sermayeye sahip olması önem arz etmektedir. Bu kalem analiz edilirken, şirketin borçlanırken sermaye tutarını geçmemesine bakılması gerekir. Eğer şirket, borçlanırken sermaye miktarını geçerse bu durum risk oluşturabilmektedir.

Hisse Senedi Analizinde Sonuç

Yukarıda sizlere, temel hisse senedi analizi yapmanız için mutlaka bakmanız gereken kalemleri tek tek yazdık. Şimdi kısaca bu başlık altında toparlayalım. Yazdığımız tüm kalemlere baktıktan sonra, incelediğiniz şirketin nakit akım tablosunu çıkarın. Mutlaka FVAÖK ile başlayın. FVAÖK kaleminden o yıl içerisinde ödenen vergi ve işletme sermayesinde geliri çıkarın. Bunun için de ticari alacaklar, stoklar ve kısa vadeli ticari borçlarda bulunan değişimleri toplamanız gerekiyor.

Daha sonrasında finansman gelir ve giderleri ortaya çıkarın. Dönem içinde yapılan finansal duran varlık ve sabit duran varlık yatırımlarını da buraya ekleyin. Eğer şirkette temettü dağıtılmışsa bunu toplamdan çıkarmanız gerektiğini unutmayın. Eğer şirket nakit sermaye artırımı yapmışsa da eklemeyi unutmayın.

Tüm bu işlemlerin ardından sonuç olarak nakit akışı adında bir kalem bulacaksınız. Bulacağınız kalem şirketin o yıl içerisindeki nakit ve hazır değerlerindeki ve mali borçlarındaki net değişimi gösterecektir. Hisse senedi analizi yaparken öncesinde de yazdığımız gibi şirketin nakit yaratıp, yaratmadığına bakın. Bu analiz hangi hisse senedi alınır hangi hisse senedi alınmaz ortaya çıkaracaktır.

4 YORUMLAR